Hoe goed scoor jij op de verschillende eindtoetsen?

Leerlingen van groep 8 maken deze week de verplichte eindtoets voor het basisonderwijs. De scholen konden kiezen uit drie toetsaanbieders.

De drie aanbieders van de eindtoets voor groep acht hebben elkaar goed leren kennen het afgelopen jaar. Scholen vroegen de bedrijven namelijk geregeld om langs te komen en de toetsen te pitchen. Bijvoorbeeld om de beurt een half uur.

Was dat vervelend? Totaal niet, zegt Elizabeth Langeveld, directeur van de IEP Eindtoets. „We zijn geen concurrenten. Elke eindtoets heeft iets unieks. En het is aan de scholen om te bepalen wat bij hen past.”

Hoe goed scoor jij op de verschillende eindtoetsen?

Kies een van de antwoorden

Deze week hebben alle scholen in Nederland leerlingen uit groep acht onderworpen aan een eindtoets. Sinds vorig jaar zijn scholen écht verplicht om er eentje af te nemen. En de toets volgt ná het schooladvies – waarbij de leerkracht bepaalt welk middelbareschoolniveau het beste past bij de leerling. Bovendien kunnen scholen kiezen uit drie eindtoetsen – voorheen namen scholen vrijwel allemaal de Cito-toets af. Maar die tijd is voorbij; er zijn twee andere aanbieders toegelaten op de markt. En die winnen steeds meer terrein.

Zo werd de IEP Eindtoets, van Bureau ICE, vorig jaar nog door ruim zevenduizend leerlingen op 248 scholen gemaakt. Nu belandde de test deze week op de tafels van 31.000 scholieren op 1.212 scholen. En dan Route8, een digitale eindtoets van onderwijsbureau A-Vison. Die werd vorig jaar door 3.499 leerlingen gemaakt op 149 scholen. En nu door bijna veertienduizend scholieren op 550 scholen.

Er zijn circa 184.500 leerlingen uit groep acht in het regulier en speciaal onderwijs die een eindtoets maken. De twee nieuwe aanbieders bedienen samen bijna een kwart van de markt. De rest is voor Cito. Of eigenlijk voor het College voor Toetsen en Examens (CvTE), dat Cito de opdracht geeft tot het maken van de zogenoemde Centrale Eindtoets. Voorheen werd de Cito-toets gemaakt door de commerciële tak van Cito, dat is nu niet meer. De overheid wilde namelijk een gratis eindtoets aanbieden en dus maakt de stichting van Cito nu de test.

Voordat ze aan de eindtoets beginnen, doen leerlingen van de Prinses Marijkeschool in Den Haag een warming-up.Foto’s Bart Maat/ANP

Of de Centrale Eindtoets last heeft van de nieuwe aanbieders, daar kan woordvoerder Mirjam Kapelle van het CvTE geen antwoord op geven. De toets is nu verplicht, dus er zijn een hoop scholen bijgekomen in de pool. „Er is dus ook meer te verdelen.”

Bijna 145.000 leerlingen maken de Centrale Eindtoets. Een van de voordelen van deze toets, volgens Kapelle: „Het is een betrouwbare toets omdat er veel vragen worden gesteld. Het motto luidt: hoe meer je meet, hoe meer je weet.”

Nieuwsgierig

Daarnaast sluit de Centrale Eindtoets aan bij het leerlingvolgsysteem van Cito, dat een groot aantal onderwijsinstellingen gebruikt. Dat geldt bijvoorbeeld ook voor de christelijke scholen van Octant – een schoolbestuur in Den Haag met acht scholen en 3.000 leerlingen. De Centrale Eindtoets bevalt goed, vertelt Reinoud de Vries. Hij is bestuursvoorzitter van Octant. „Maar er is nu wel een werkgroep aangesteld die de andere eindtoetsen onderzoekt. We zijn nieuwsgierig en we bekijken de opties nauwkeurig.”

De Vries vindt de digitale toets van Route8 wel interessant. „Maar we hebben niet op alle basisscholen zestig computers staan, dus moeten we uitvogelen of zo’n toets dan wel zou passen.”

Dat is een drempel, weet Astrid Lubbers van Route8. Maar scholen hebben volgens haar niet veel computers of tablets nodig. Omdat het een adaptieve toets is, die zich aanpast aan het niveau van de leerling, krijgen niet alle kinderen dezelfde vragen. En is de toets dus niet fraudegevoelig. „Niet iedereen hoeft ’m dus tegelijk te maken.”

Lekker eigentijds met een voor kinderen aantrekkelijke lay-out

Schooldirecteur Rita Joustra over de door haar gekozen toets

Een ander voordeel van de adaptieve toets, wil Bas Lankreijer wel graag vertellen. Hij is leerkracht van groep acht van basisschool De Regenboog in Venlo en gebruikt de toets sinds dit jaar. De test duurt twee tot drie uur.

„Al zaten een paar leerlingen er vier uur aan vandaag. Maar dat is geen probleem. Het gaat er om dat we de kinderen zo min mogelijk willen belasten. Aan de Cito-toets zaten ze drie ochtenden.”

Bovendien geeft de Route8-eindtoets minder stress, zegt Lankreijer. De toets past zich aan; als een kind goede antwoorden geeft, worden de vragen moeilijker. Als een kind minder goed presteert, komen er minder ingewikkelde vragen langs.

En dan is er nog de IEP Eindtoets. Die doen de kinderen op de school van Rita Joustra. Ze is directeur van basisschool de Triangel in Appingedam. Na wat onderzoek sprong de IEP er volgens haar uit. „Lekker eigentijds met een voor kinderen aantrekkelijke lay-out.” Bovendien maken de leerlingen de toets in één boekje. En niet, zoals bij de oude Cito-toets, in een werk- en antwoordenboek. „Dat levert veel verwarring op.”

Daarnaast is Joustra te spreken over de open vragen en de teksten die aansluiten bij de belevingswereld van de kinderen. „Dus veel verhaaltjes gaan over sociale media bijvoorbeeld.” De rekensommen zijn niet te talig. En de opgaven zijn in het begin makkelijk. Joustra: „Dat geeft een stukje succeservaring. En dat is fijn voor de kinderen.”