Minder straf? Schrijf een boek

De Roemeense gevangenis is een vruchtbare bodem voor wetenschap en literatuur. In het afgelopen jaar steeg het aantal boeken en wetenschappelijke artikelen dat in een Roemeense gevangenis werd geschreven met 551 procent, tot maar liefst 331. Sommige werden in zeven uur tijd geproduceerd.

De artikelen zijn indrukwekkend goed gedocumenteerd, gezien de karig uitgeruste bibliotheken in het Roemeense gevangeniswezen.

De reden voor de hoge productie is eenvoudig. Gevangenen die schrijven krijgen strafvermindering. Eén maand voor ieder boek of artikel. Gheorghe ‘Gica’ Popescu, de oud-voetballer van PSV die werd veroordeeld voor witwaspraktijken, schreef in een jaar tijd maar liefst vier boeken.

Het gevangenisproza moet handgeschreven zijn

De wetsbepaling stamt uit 1969, uit de tijd van dictator Nicolae Ceausescu. Destijds werd er geen gebruik van gemaakt: cipiers martelden gevangenen, ze gaven hen geen pen. De honderden van corruptie veroordeelde politici en zakenmannen ontdekten de mogelijkheid pas in 2010, en begonnen direct duchtig te pennen. Typen is er niet bij, het gevangenisproza moet handgeschreven worden ingeleverd bij een commissie die bepaalt of het werk van voldoende kwaliteit is om te kunnen spreken van een ‘volwaardig’ boek of artikel.

Toen de historicus Catalin Parfene vorig jaar klaagde dat een artikel van de veroordeelde zakenman George Copos over huwelijksallianties van laatmiddeleeuwse Roemeense koningen identiek is aan het zijne, ging het nieuws van de prozastimulerende gevangenenwet van Roemenië de wereld over. De Roemeense corruptiebestrijdingsdienst zuchtte hoorbaar en in februari heeft een nieuwe regering een moratorium afgekondigd: tot september mogen rechters geen strafvermindering meer geven voor schrijverij.

Waarom slechts tot september? Voorlopig zit er niet meer in, zegt de regering. Ze vertrouwt er niet op een parlementsmeerderheid te vinden voor afschaffing. Een collega in Roemenië probeert het me uit te leggen: „Ook tegen veel huidige Kamerleden lopen onderzoeken naar corruptie. Die kijken met de bril van een potentiële gevangenisklant.”

Ik koester de hoop dat de parlementariërs de bepaling willen behouden om een andere reden. De regeling kan ze immers helpen bij het schrijven van een boek, wat wellicht een lang gekoesterde wens van ze is. Voor iedereen met die wens is de grote vraag: heb ik de zelfdiscipline? Strafvermindering lijkt dan het ideale duwtje in de rug. Een grote wortel. Natuurlijk, de Roemeense wetgever zal voor strengere selectie moeten zorgen, als een heuse uitgever, en opbrengsten moeten naar de staat; de boeken zijn immers geschreven in de baas zijn tijd. Maar is aan die voorwaarden voldaan, onderschat dan niet wat het kan opleveren. Neem een boek van Gica Popescu over de kleedkamerfitties die ster en intrigant Romario bij PSV ontketende… ik zou het kopen.