Android-telefoon moet alles van Google aanbieden

De EU heeft Google officieel beschuldigd van machtsmisbruik in besturingssysteem Android.

Illustratie Studio NRC

Techbedrijf Google – onderdeel van de Alphabet holding – moet weer een tegenvaller verwerken in Europa. Hun mobiele besturingssysteem Android draait op anderhalf miljard telefoons en tablet-pc’s. Google misbruikt die dominantie, zeggen concurrenten die via lobbyorganisatie Fairsearch een klacht indienden bij de EU. Woensdagochtend maakte Margrethe Vestager, de Europese commissaris voor mededinging, bekend dat er een officieel onderzoek komt.

1 Waarom heeft de EU het op Android gemunt?

Android draait op 81 procent van alle telefoons. Google, dat de ontwikkeling van Android beheert, vraagt telefoonfabrikanten om Googles eigen diensten, zoals Gmail, Google Maps, Google Drive, YouTube en Google Photos te installeren op een prominente plek: het startscherm.

Telefoonfabrikanten kunnen wel eigen en andere apps toevoegen aan Android.

Daarom hebben de meeste Android-telefoons alles dubbelop: twee applicaties voor mail, twee apps voor kaarten, chatnetwerken, muziekdiensten. Gebruikers moeten zich ook vaak registreren bij twee softwarewinkels (bijvoorbeeld Google en Samsung, of HTC). Consumenten gebruiken meestal de dienst die ze als eerste voorgeschoteld krijgen. Dat geeft Google een (oneerlijk) voordeel.

2. Is dit een herhaling van de EU-klacht tegen Microsoft, over Windows?

Vestager vergeleek Android met de Windows-zaak. Bijna tien jaar geleden lag de EU met Microsoft in de clinch, onder meer over een mediaspeler die Microsoft standaard meeleverde bij elke Windows-pc. Uiteindelijk moest Microsoft een aparte Windows-versie maken, zonder mediaspeler, en betaalde honderden miljoenen euro’s boete. Google vindt de ‘dynamiek van de mobiele marktplaats’ niet te vergelijken met het Windows-verhaal.

Er is een open variant van Android die mensen helemaal naar hun hand kunnen zetten. Maar dan mogen ze echter geen apps downloaden van de Google App Store. Dat maakt open varianten voor een gemiddelde gebruiker oninteressant. Zelfs Amazon slaagde er niet in een succesvolle telefoon te ontwerpen op basis van een eigen Android-smaak.

3 Heeft de gebruiker last van Googles dominantie?

Niet per se. Er zijn zelfs twee argumenten vóór een duidelijke ‘baas’ op Android: fragmentatie – veel verschillende Android-versies – verhogen de bruikbaarheid en veiligheid niet. Daarnaast zit veel van de extra waarde van een smartphone in het gebruik van persoonlijke informatie, locatie- en gedragsgegevens. Hoe meer integratie, des te beter die diensten werken. Google heeft daar echter een duidelijk commercieel belang bij. Rijkere profielen leveren meer waardevolle advertenties op. Dat is Googles voornaamste inkomstenbron: 74,5 miljard dollar (65,5 miljard euro) in 2015, waarvan naar schatting bijna de helft afkomstig van mobiele adverteerders.

4 Er liep toch al een klacht tegen Google?

De EU begon bijna zes jaar geleden een onderzoek naar machtsmisbruik binnen de zoekmachine van Google. De ‘normale’ zoekresultaten worden naar beneden gedrukt door Googles eigen diensten. De zaak liep vertraging op omdat het drie keer mislukte om met Google tot een overeenkomst te komen. Vestager belooft meer vaart te maken dan haar voorganger, Almunia.