Aandacht voor het lot van het kind

Lamar, 5 jaar oud, bij Horgos in Servië. Nadat een bom vlak bij zijn huis in Bagdad viel, is zijn familie gevlucht. (Categorie Mensen, 3de prijs) Foto Magnus Wennman

Syrische vluchtelingen die over een hekwerk klimmen. Een houten vissersboot vol verstekelingen uit Libië. Mensen die worden verjaagd door het Turkse leger bij een grensafscheiding met een waterkanon. En kinderen. Eindeloos veel kinderen, slapend op dekens in de openlucht. Wachtend in regenponcho’s in de rij om te worden geregistreerd.

2015 was het jaar van de vluchteling en dat is overduidelijk te zien op de expositie van World Press Photo in de Nieuwe Kerk in Amsterdam. Meer dan 60 miljoen mensen zijn op de vlucht voor oorlog of omdat ze vervolgd worden. De helft daarvan zijn kinderen. Bij een foto van de Turkse fotograaf Bulent Kilic staat dat volgens UNHCR in de eerste helft van juni ruim 23.000 vluchtelingen in Turkije arriveerden – onder wie ruim 70 procent vrouwen en kinderen. En het zijn telkens die kinderen die het meeste indruk maken.

Foto Serge Ponomarev.

Migranten arriveren op Lesbos. (Categorie Stories, 1e prijs). Foto Serge Ponomarev.

Zo fotografeerde de Zweedse fotograaf Magnus Wennman – winnaar derde prijs in de categorie Mensen – slapende kinderen bij de grens met Hongarije, Servië en in een vluchtelingenkamp in Libanon. Hij maakte ook een korte film, getiteld Fatima’s Drawings, over het Syrische meisje Fatima dat vanuit Idlib in Zweden terecht kwam. Via de tekeningen die ze maakt, zien we wat haar is overkomen: twee jaar verblijf in een kamp in Libanon, een reis in een overvolle boot waar een vrouw in de felle zon een dood kind baart. Een keihard verhaal. Net als de foto’s die de Syrische fotograaf Abd Doumany vorig jaar augustus maakte in Douma.

Foto Zohreh Saberi

De Iraanse Rahele is blind. (Categorie Dagelijks leven, 3e prijs enkel). Foto Zohreh Saberi

De stad was doelwit van langdurige bombardementen en Doumany fotografeerde de jonge slachtoffers in de lokale ziekenhuizen. Het beeld van de vader die zijn omgekomen dochter op schoot wiegt, is ronduit hartverscheurend. Bijzonder sterk zijn ook de verhalen van het multimediaproject The Displaced van de Amerikaanse oorlogsfotograaf Lynsey Addario. Zij volgde, met een mediateam, drie kinderen uit Oekraïne, Soedan en Libanon. Wie hun relaas wil horen, zet een VR-bril op en waant zich in het land waar het verhaal zich afspeelt. En zo word je van heel dichtbij getuige van het lot van al die ontheemde kinderen.

Foto Warren Richardson

Winnende foto WPP 2015. Man steekt de Hongaars-Servische grens over. Foto Warren Richardson

Meer dan ooit toont WPP dit jaar hoe documentairefotografie wordt ingezet voor multimediaprojecten: verhaal, beeld, film, informatie. Alles valt samen. Dat geldt overigens ook voor de winnende foto van fotograaf Warren Richardson. Het Centre for Innovation van de Universiteit Leiden zette de zwart-wit foto van vader met kind op een groot computerscherm waar je alle informatie over vluchtelingen kan bekijken.