Sfeervolle ‘nacht’ van Ragazze

‘Van ijzer, van kromme balken van reusachtig ijzer moet de nacht wel zijn, want anders zou hij barsten’, schreef Borges in zijn gedicht Insomnia. Het is een van de teksten die Dichter des Vaderlands Anne Vegter selecteerde voor het nieuwe programma van het Ragazze Quartet, Nocturne. Van achter een schoolbankje, belicht door een staande leeslamp, las Vegter op haar indringende wijze poëzie over de nacht voor, afgewisseld en soms gelijktijdig met drie thematisch gekozen muziekstukken.

Ligeti’s eerste strijkkwartet draagt weliswaar de titel Metamorphoses Nocturnes, maar het is niet bijzonder nachtelijk. Veranderlijk des te meer, hoewel het grillige, brutale werk bij de Ragazze niet echt wilde prikkelen. In de pittoreske Enkhuizer Nutszaal, waar het in de vooravond allesbehalve nachtelijk aandeed, kwamen de pakkende ritmes van Terry Riley’s opzwepende Sunrise of the Planetary Dream Collector beter uit de verf, al was er in de ronde ramen eerder sprake van een zonsondergang.

Het zwaartepunt van het programma lag bij Schönbergs laatromantische vroege meesterwerk Verklärte Nacht. Het sextet, gespeeld met mooie bijdragen van altiste Dana Zemtsov en celliste Ketevan Roinishvili, is instrumentaal, maar volgt nauwgezet de tekst van een liefdesgedicht van Richard Dehmel. Nu las Vegter tussen de delen door en soms erdoorheen de cyclus Waar ik jou word van Antjie Krog. Goed gevonden, maar de gelaagdheid van betekenis liet zich in uitvoering nauwelijks vatten. De combinatie van muziek en gesproken woord is precair: zowel Schönbergs muziek als Krogs verzen verdienen ongedeelde aandacht.