PSV meer dwingend dan swingend

PSV houdt met een zege op Vitesse druk op Ajax. De strijd om het kampioenschap wordt in Eindhoven nuchter gevoerd.

PSV-spits Luuk de Jong geniet van zijn benutte strafschop Foto ANP Pro Shots

Toen de dochter van PSV-directeur Toon Gerbrands voor het eerst ging stappen, lag zijn vrouw die nacht wakker. Niet doen, zei Gerbrands. Hij schetste wat er kon gebeuren – bijvoorbeeld een aanrijding op de terugweg – en vroeg of zijn vrouw daar invloed op zou kunnen hebben. Nee, zei ze. Hij: „Dan heeft het ook geen zin je daar druk over te maken.” Nadien had ze nooit meer een slapeloze nacht als haar kind op stap was.

Het is misschien moeilijk voor te stellen, maar in dit verhaaltje schuilt de basis van de filosofie die PSV er dezer dagen op nahoudt. Gerbrands, die PSV zojuist heeft zien winnen van Vitesse (2-0), vertelt hoe hij als manager altijd onderscheid maakt tussen beheersbare en onbeheersbare zaken, wat hij ook beschrijft in de vier managementboeken die hij heeft gepubliceerd. „Dochter op stap? Onbeheersbaar. De wedstrijd van Ajax morgen?” Gerbrands wacht op het antwoord van zijn gehoor. „Juist, onbeheersbaar. Geen energie aan verspillen.”

En dat doet PSV dus ook niet. In het spoor van koploper Ajax vertrouwt de achtervolger volledig op eigen kunnen, zonder zich te laten afleiden door randzaken die het gemoed op welke manier dan ook kunnen beïnvloeden. Jammer voor wie dinsdagavond had gehoopt op psychologische oorlogvoering. PSV hernam de koppositie door te winnen van Vitesse, maar na afloop bleef trainer Phillip Cocu vooral Cocu. Dat wil zeggen: kalm, beheerst, op het stoïcijnse af. Hoe deze zege aankwam in Amsterdam, was een vraag. Cocu droog: „Dan moet je naar Amsterdam gaan.”

Het was een vergeefse poging om Cocu spierballentaal te ontlokken. Hopend op een antwoord als: ‘Ik moet Ajax nog maar eens zien winnen in Heerenveen.’ In plaats daarvan zei de trainer: „Wij kunnen alleen maar afwachten en moeten ons zo min mogelijk bezighouden met randzaken. Alle energie hebben we nodig voor onze wedstrijden. Niet één is makkelijk.”

Speciaal ‘mapje’

Bewust al dan niet onbewust doet Cocu precies wat Gerbrands in zijn boek AZ te koop adviseert. Daarin staat: „Doe de onbeheersbare zaken in een speciaal ‘mapje’, waar je geen energie en tijd in stopt.” In zijn eerste boek Coachen en Presteren stelt hij dat 90 procent van succes te managen is. De overige tien procent, bestaande uit externe factoren als toeval, geluk,de flow, de scheidsrechter en de concurrent, is onbeheersbaar.

De arbiter had in dit geval Danny Makkelie kunnen zijn. De man die Ajax zondag in de slotfase een strafschop toekende waardoor Ajax alsnog een punt behaalde tegen FC Utrecht en de koppositie behield. Maar toen Cocu daar maandag naar werd gevraagd weigerde hij mee te gaan in de hetze. „Daar kan ik niets mee”, antwoordde Cocu.

Niet alle achtervolgers waren zo koel de voorbije jaren. Toen Ajax FC Twente op één punt achtervolgde begin 2010, was er een hetze gaande, gevoed vanuit het kamp van de nummer twee. Meestal ging het over scheidsrechter met mogelijke binding in Enschede, die daardoor niet geschikt was om Twente te fluiten.

Nuancering

Maar Cocu blijft beleefd. Maandag zwakte hij nog een eerdere opmerking af. Eind vorige week zei de trainer dat als PSV vier keer zou winnen, PSV kampioen zou worden, maar dat kwam er resoluter uit dan hij bedoelde. „Ik wil het graag nog even nuanceren. Ik heb niet gezegd dat het gebeurt, maar wel dat ik het denk.”

Tegen Vitesse deed zijn ploeg wat hij verwachtte. Geen swingende pot was het, maar na een snel doelpunt van Davy Pröpper domineerde PSV en was het Luuk de Jong die het duel twintig minuten voor tijd besliste vanuit een strafschop.

Opvallend was dat PSV opnieuw in het eerste kwartier toesloeg. Voor de negentiende keer dit seizoen, terwijl geen andere club meer dan tien keer scoorde in die fase van de wedstrijd. Die overrompelingstactiek past bij de onverstoorbaarheid van PSV. PSV is afhankelijk van Ajax, maar die onzekerheid heeft geen vat op het spel. Juist nu zou de druk een rol kunnen spelen. Het moeten winnen en moeten scoren, omdat Ajax eventueel kampioen kan worden op basis van een beter doelsaldo (+4). Maar PSV straalt vertrouwen uit en daarin schuilt een boodschap richting Ajax: één misstap en wij straffen het af.