Politie pakt criminelen hun veilige telefoon af

De politie heeft een gesloten communicatienetwerk uit de lucht gehaald dat vooral populair was bij criminelen.

PGP – Pretty Good Privacy. In de onderwereld zijn ze er dol op. Speciaal geprepareerde telefoons die maar één ding doen: tekstberichten versleutelen met PGP, een computerprotocol dat tot voor kort niet kon worden gekraakt. Het zorgde voor een ware revolutie in het criminele milieu.

Vóór PGP durfden criminelen niet met elkaar te bellen of te e-mailen. De kans dat de politie meeluisterde is groot. Sommige criminelen gebruikten speciale trucs om te voorkomen dat ze werden afgeluisterd. Maar de veiligste manier is gewoon elkaar ontmoeten. ‘Rijden’ noemen ze dat in het milieu. Soms werd voor het uitwisselen van een simpele boodschap uren autogereden. Om daarna te gaan lopen. Met PGP hoefde dat niet meer.

Maar uit de luie stoel de meest vertrouwelijke zaken regelen, zoals een crimineel uit het Amsterdamse milieu het gebruik van PGP omschreef, kan niet meer. Gisteren kregen naar schatting 19.000 gebruikers van een PGP-netwerk een melding dat hun communicatiedienst uit de lucht is. De servers met alle vertrouwelijke informatie zijn in beslag genomen. Een daarvan stond in Canada, zo meldde de politie.

De beheerder van het netwerk is aangehouden. Hij verkocht de telefoons voor 1.500 euro per stuk en rekende 600 euro voor een abonnement van zes maanden. Gezien die prijzen gaat de politie ervan uit dat de meeste van de 19.000 gebruikers criminele bedoelingen hebben. Andere gebruikers kunnen zich melden.

De vraag is wat de politie gaat aantreffen op de in beslag genomen servers van het netwerk. Het kan een doorbraak opleveren in bepaalde onderzoeken. Sinds eind vorig jaar is bekend dat het Nederlands Forensisch Instituut in beslaggenomen PGP-telefoons kan kraken.

Hoe de forensisch experts dat doen, is niet bekend. Zeker is wel dat het niet altijd werkt. Maar uit dossiers van grote strafzaken blijkt dat er steeds vaker PGP-telefoons worden gekraakt. Zo communiceerde de corrupte havendouanier Gerrit G. met criminelen die hij hielp bij het smokkelen van cocaïne. Het levert in dat dossier een schat aan bewijs op. Vooral omdat Gerrit G. verzonden en ontvangen berichten achteraf niet vernietigde. De berichten, die lezen als appjes of sms’jes, leveren een ongekende inkijk in de afspraken die hij maakte.

Maar ook in onderzoeken naar zware delicten als drugs- en wapenhandel en liquidaties zijn PGP-telefoons gekraakt. En zelfs in oude zaken kan een PGP-toestel een schat aan informatie opleveren. Maar dan moet de telefoon wel te kraken zijn. En dat is niet altijd het geval. Bovendien zijn in het milieu inmiddels weer nieuwe telefoons in omloop, die een ander protocol gebruiken.

Het is niet onwaarschijnlijk dat sommige criminelen terug vallen op de oude methode. Rijden en lopen. Ook dan moet je voorzichtig zijn. Willem Holleeder was zo panisch afgeluisterd te worden dat hij zich volgens zijn zus Astrid ook thuis of in de auto niet veilig waande.

En terecht, want de politie slaagt er keer op keer in criminelen af te luisteren. Zo werd in een onderzoek naar de Brabantse onderwereld een ontmoetingsplek maanden lang afgeluisterd. Bovendien werden daarbij ook bewegende beelden gemaakt.