Mostafa kon niet zingen, oordeelde de rechter

Rechtszaak Idols-kandidaat is niet blij met de uitzending en klaagt het programma aan. Komt dit vaker voor?

Mostafa – kandidaat nummer 4318 – meldt zich zes uur te laat voor zijn Idols-auditie. Hij heeft zich verslapen, en stond in de file, legt hij uit, als hij plaatsneemt op de stip voor de vier Idols-juryleden. Met een nummer van de Backstreet Boys wil hij zich plaatsen voor een plek in het programma.

Al na de allereerste noten begint jurylid Martijn Krabbé te lachen. „Is dit een grap ofzo?” Kort daarna vat jurylid Eva Simons het oordeel samen. „Het was gewoon echt slecht”, zegt ze. „Heel, heel, heel erg slecht.”

Mostafa baalt. Nog diezelfde dag tikt hij een mail naar de producent van het programma. Zijn auditie is niet verlopen zoals hij had verwacht, „meer downs dan ups”, schrijft hij. Hij eist dat de opnames van zijn auditie en de twee interviews worden gewist, „anders ben ik genoodzaakt jullie aan te klagen voor 100.000 euro en neem ik er een advocaat bij”.

Mostafa verloor het kort geding afgelopen maand. Hij moet de proceskosten, á 1.634 euro betalen.

Mostafa heeft getekend voor uitzending, oordeelt de rechter. En uit niets blijkt dat hij onder druk is gezet om het deelnemerscontract te ondertekenen. Het argument dat een zeer negatief beeld van Mostafa zou zijn neergezet, wordt verworpen. De rechter, die de auditie bekeek, kan geen andere conclusie trekken ‘dan dat de auditie ronduit slecht was’.

Producent Blue Circle, tevens producent van Idols, werd afgelopen maand ook voor een ander programma aangeklaagd. Een deelnemer van Mijn leven in puin, waarin het draait om mensen met verzamelwoede, verzette zich tegen uitzending. Ze schaamt zich voor haar situatie (een huis tot de nok gevuld met spullen), ze wist niet waarvoor ze tekende en kent het programma niet, luidde haar verweer. Ook deze kandidaat verloor een kort geding en moest de proceskosten betalen.

Zaken als die van Mostafa zijn van alle tijden, zeggen media-advocaten

Zaken als die van Mostafa zijn van alle tijden, zeggen media-advocaten Otto Volgenant (Boekx Advocaten) en Jens van den Brink ( Kennedy Van der Laan). En vrijwel altijd beslist de rechter in het voordeel van de makers. Volgenant: „Het uitgangspunt is: wie één keer ja zegt tegen uitzending, komt daar moeilijk onderuit.”

In de meeste gevallen is er bovendien een dik pak papier ondertekend door de deelnemers, waarmee ze instemmen met opnames en uitzending. Je moet van goede huize komen, om daar iets tegenin te brengen, zegt Jens van den Brink. Maar het kán. „Als je – ik noem maar iets heel intiems – tijdens de opnames in je broek plast en de jury je vervolgens daarom vernedert, dan kan jouw belang zo zwaar zijn, dat het tegen de contractafspraken opweegt.”

Een ander argument: de deelnemer wist niet waaraan hij mee deed. Volgenant noemt een zaak rondom RTL-programma Bedgeheimen, waarbij iemand, met veel drank achter de kiezen wel een camera zag, maar zich niet realiseerde dat hij in een programma was beland. Die zaak heeft de klager gewonnen.

Wie vals of onvolledig is voorgelicht, kan zich daar op beroepen.

Een ander veelgebruikt argument van ontevreden deelnemers, is de montage. Feit is: knippen mag. Van den Brink: „Er zijn natuurlijk grenzen. Maar je hoeft geen genuanceerd beeld van iemand neer te zetten. En ook negatief uitvergroten mág. Dat heet redactionele vrijheid.”

Mostafa had dus weinig kans. Zeker bij een talentenjacht als Idols is het volstrekt duidelijk waaraan je meedoet, zegt Van den Brink. Volgenant noemt het ‘streisandeffect’, naar actrice Barbra Streisand die, omwille van haar privacy, met een rechtszaak probeerde een luchtfoto van haar huis in Malibu van een website af te krijgen. Juist door die zaak wist iedereen haar huis te vinden. Volgenant: „Nu is er alleen maar méér aandacht voor het Idols-fragment.”