Klinkende thuiszege Clinton en Trump

Opluchting voor Clinton en Trump door hun zeges in New York na moeilijke weken.

Clinton al dicht bij meerderheid

De koplopers in de Amerikaanse race om het Witte Huis hebben vannacht met gemak de voorverkiezingen in New York gewonnen. Hillary Clinton won bij de Democraten 135 van de 239 gedelegeerden, vooral dankzij vrouwen, Afro-Amerikanen en Hispanics die massaal naar de stembus gingen.

Bij de Republikeinen won Donald Trump met overmacht: 89 van de New Yorkse gedelegeerden voor de Republikeinse partij gingen naar hem, de overige drie naar John Kasich. Ted Cruz won er geen in de staat, die zijn sneer eerder over te liberale ‘New Yorkse waarden’ niet vergat.

New York beleefde dinsdag een feestdag. Door de slepende spanning in deze voorverkiezingen bevond de stad zich voor het eerst in decennia in het oog van de politieke storm. Zowel voor Trump als voor Clinton betekende de zege in hun thuisstaat opluchting na een paar weken waarin hun voorsprong afnam. „Vandaag bewezen jullie nog maar eens, er is geen plek zoals thuis”, zei Clinton. „We hebben overal gewonnen. (...). Maar deze overwinning voelt persoonlijk.” De Clintons vestigden zich in 1999 in Chappaqua, een rijke voorstad. Clinton was senator voor New York.

Afgelopen weken boekte haar rivaal Bernie Sanders zeven overwinningen van Hawaii tot Wyoming. Maar door de geringe aantallen gedelegeerden die dit opleverde kon hij zijn achterstand slechts deels inlopen.

Sanders vloog afgelopen nacht al naar Pennsylvania, één van de vijf staten waar komende dinsdag verkiezingen zijn. „De overwinning is in zicht”, zei Clinton, die nu 1442 van de benodigde 2382 gedelegeerden binnenhaalde tegen 1198 voor Sanders.

Ook de in Queens geboren Donald Trump wentelde zich in zijn zege in zijn thuisstaat, na een paar weken vol blunders en tegenslagen – maandag verwarde hij 9/11, de dag van de aanslagen op het WTC in New York, nog met supermarktketen 7-Eleven. Trump zei op weg te zijn naar het winnen van een absolute meerderheid van 1237 gedelegeerden, nodig om de nominatie in één keer te winnen.

Maar ook na vannacht is Trump van een absolute overwinning nog niet zeker. Hij sprak opnieuw over het „gemanipuleerde”, „bedrieglijke” kiesstelsel. De vastgoedmiljonair werd er afgelopen weken pijnlijk aan herinnerd dat in het Amerikaanse kiesstelsel meer voor nodig is dan een groot aantal stemmen van kiezers.

De geoliede campagne van Ted Cruz wist in de staatsconventies van Wyoming en Colorado respectievelijk 17 en 34 gedelegeerden aan zijn kant te krijgen. Eerder dan Trump heeft Cruz beseft dat het op de open conventie waar de partij op afstevent als niemand de helft plus 1 wint, aankomt op de loyaliteit van gedelegeerden.

Aantrappen tegen het kiesstelsel is daarom nu vast onderdeel in Trumps speeches. Er is hem veel aan gelegen dat pers en publiek met argusogen de vergadering van de partijtop volgen, de Republican National Committee, die vandaag in Florida begint. Hier bereiden de 168 RNC-leden de gang van zaken op de Nationale Conventie voor, eind juli in Cleveland. En elke benoeming voor een voorzitterschap van een commissie, elk amendement op de bestaande regels, heeft invloed op wat er uiteindelijk op de Nationale Conventie gebeurt.