‘Kabinet moet naar meer kijken dan alleen bbp’

Immateriële factoren als gezondheid en milieu moeten ook serieuze rol krijgen bij bepalen kabinetsbeleid, bepleit commissie.

Foto NRC / David van Dam

Kabinetsbeleid moet voortaan niet alleen tot stand komen op basis van de macro-economische ramingen van het Centraal Planbureau maar ook van een nieuw te ontwikkelen Monitor Brede Welvaart. Deze monitor zal daarbij andere criteria in kaart moeten brengen dan alleen de omvang van de economie, uitgedrukt in bruto binnenlands product (bbp). Ook immateriële factoren als gezondheid en milieu moeten hier een serieuze rol in krijgen.

Dat stelt de parlementaire onderzoekscommissie die in de afgelopen zes maanden onderzoek deed naar een nieuw, breed welvaartsbegrip. De commissie, onder leiding van GroenLinks-Kamerlid Rik Grashoff, was ingesteld na toenemende kritiek op het grote gewicht dat in de politieke besluitvorming wordt toegekend aan het bbp, de gezamenlijke waarde van goederen en diensten dat een land produceert.

Het bbp, concludeert de commissie-Grashoff, is weliswaar de beste manier om de omvang van de economie te meten – “een robuuste indicator” – maar heeft “ook beperkingen”. En het bbp is in elk geval “nooit bedoeld geweest om brede welvaart te meten”. Daarmee erkent de Kamercommissie, breed samengesteld uit zowel coalitie (VVD, PvdA) als oppositie (CDA, D66, SP en GroenLinks), de waarschuwing van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) uit 2013. Die stelde in het veel geroemde rapport Naar een lerende economie dat het bbp ten onrechte gelijk wordt gesteld met (materiële) welvaart of vooruitgang. “Dat is een (veel) te genereuze interpretatie”.

Lees ook: een interview met Grashoff, ‘Het bbp poets je niet even weg’

Factoren als vrije tijd en natuur tellen mee

De commissie-Grashoff stelt voor dat het CBS de nieuwe Monitor Brede Welvaart gaat ontwikkelen, voortbordurend op de reeds bestaande Monitor Duurzaam Nederland. Jaarlijks zal deze aan de Tweede Kamer en kabinet moeten worden gepresenteerd. Bij het Verantwoordingsdebat, eind mei, zouden Kamer en kabinet dan serieus moeten spreken over “de stand van zaken van de brede welvaart in Nederland”.

Maatschappelijke aspecten die in de Monitor Brede Welvaart aan bod zullen moeten komen zijn onder meer vrije tijd, gezondheid, vrijwilligerswerk, ongelijkheid, natuur en, algemeen geformuleerd “tevredenheid met het leven”.