Hij wist van de risico’s, nu zit hij vast

Ousainou Darboe, oppositieleider Gambia Niet optreden tegen Gambia’s president, de Overwinnaar van Rivieren, is volgens hem geen optie. ‘Als we niets doen, wordt martelen van mensen normaal.’

Foto Seyllou/AFP

Wanneer de president in het buitenland is, zijn de Gambiaanse veiligheidsdiensten gespannener dan anders. Zeker na de mislukte staatsgreep van december 2014. Zo eindigde donderdag een onschuldig ogende demonstratie voor verkiezingshervormingen in een bloedbad. Een dag later maakte Amnesty bekend dat Solo Sandeng, een topfunctionaris van oppositiepartij UDP, aan zijn verwondingen is overleden.

Zaterdagochtend volgde een nieuw protest, dit keer geleid door de 65-jarige advocaat Ousainou Darboe, leider van de UDP-partij. Dit is de man die bij verkiezingen al vier keer opnam tegen de president, die voluit Zijne Excellentie Sjeik Professor Doctor Yahya A.J.J. Jammeh Babili Mansa heet en sinds 1994 aan de macht is. Babili Mansa betekent letterlijk ‘Overwinnaar van Rivieren’.

Deze naam, die hij vorig jaar aannam, is volgens zijn critici het bewijs dat hij steeds meer gelijkenissen vertoont met dictators als Idi Amin in Oeganda (zelfverklaard Overwinnaar van het Britse Rijk, aan de macht van 1971 tot 1979) en Mobutu in Congo, die zich de Almachtige Strijder liet noemen en het van 1965 tot 1997 volhield.

Huis overhoop gehaald

Ousainou Darboe, ‘veteraan’ onder de oppositiepolitici, werd zaterdag opgepakt. De straat waar hij woont werd afgezet; zijn huis overhoop gehaald. In dat huis sprak ik Darboe, negen dagen eerder.

„Het is hier zo donker omdat de stroom is uitgevallen”, zegt Darboe als we gaan zitten op de leren banken in zijn woning. Hij pakt een lampje. Grappend: „Ik krijg het nog druk als ik straks president ben. We moeten eindelijk genoeg stroom opwekken voor dit land.”

Kalm en beheerst spreekt Darboe, sinds 1979 werkzaam als advocaat, over zijn bestaan als oppositieleider.

„Ik ben geregeld opgepakt en vastgehouden, maar nooit in een officiële gevangenis. Op zeker moment werd ik 21 dagen vastgehouden in de garage van een kazerne, op de grond die vuil was van de olie. Ik heb daar allerlei infecties opgelopen.”

Gambia is in Amnestyrapporten beschuldigd van marteling. Darboe: „Het overkwam de secretaris-generaal van mijn partij. Onlangs dwongen ze hem op tv een verklaring af te leggen, terwijl je de sporen van marteling kon zien.”

Bij eerlijke verkiezingen zou Jammeh verliezen

Darboe legt uit waarom hij een tegenstander is van het regime van Jammeh, die in 1994 door een staatsgreep aan de macht kwam. „Deze regering respecteert onze wetten niet. Ze lapt mensenrechten aan haar laars en doet er alles aan investeerders uit het land weg te jagen. De president heeft nog maar weinig steun, ook kabinetsleden zijn tegen hem. Wat kunnen ze doen? Als je wordt opgeroepen voor een ministerspost, kun je die beter niet weigeren. Als er eerlijke verkiezingen zouden zijn, zou Jammeh verliezen.”

Is hij zich bewust van de risico’s? „Natuurlijk is het gevaarlijk”, zegt Darboe, niet wetend dat hij ruim een week later zal worden opgepakt. „Maar we zullen een risico moeten nemen. Als we niets doen, wordt de dictatuur permanent en wordt het martelen van mensen normaal. We mogen niet toestaan dat dit allemaal gebeurt in ons land. Dat zijn we verplicht aan onze kinderen en onze kleinkinderen.”

Het is onbekend waar Ousainu Darboe wordt vastgehouden, en onder welke omstandigheden.