Het is geen ‘business as usual’ maar ze praten wel

NAVO en Rusland Toen Rusland in 2014 de Krim inlijfde, schortte de NAVO de samenwerking op. Maar er is genoeg om over te praten vandaag.

Van harte gaat het nog niet, maar de NAVO en Rusland praten weer met elkaar. Voor het eerst sinds Rusland in 2014 de Oekraïense Krim inlijfde, vindt deze woensdag een NAVO-Rusland-beraad plaats. De Russische gezant bij de NAVO en de ambassadeurs van de leden van het militaire bondgenootschap praten op het hoofdkwartier in Brussel over de veiligheidssituatie in Afghanistan, de aanpak van de mondiale terreurdreiging en uitvoering van de Minsk-akkoorden, die een eind moeten maken aan de oorlog in Oekraïne.

„Maar we mogen dit zeker niet zien als business as usual”, benadrukt NAVO-chef Stoltenberg. Zolang Rusland het „internationaal recht niet respecteert” keren de normale verhoudingen met Rusland niet terug.

De NAVO en Rusland hebben sinds 2002 regulier overleg. Maar na de annexatie van de Krim schortte de NAVO de civiele en militaire samenwerking op. „De Russen zien ons als tegenstander”, zei Stoltenbergs rechterhand Alexander Vershbow. „Daarom zien wij Rusland niet langer als partner.”

Gezamenlijk overleg ging in de ijskast en incidenten waarbij NAVO en Rusland elkaar over en weer beschuldigden van agressie stapelden zich op. De troepenopbouw van de NAVO aan Europa’s oostgrens – de snellereactiemacht in Polen en de Baltische staten – wordt door Moskou bestempeld als „provocatie”. De NAVO is bezorgd over het Russische optreden in Syrië. Vorig najaar haalde de Turkse luchtmacht een Russische jager neer. Die was formeel actief boven Syrië, maar schond het Turkse luchtruim. De spanning tussen Rusland en NAVO-lid Turkije liep op.

De gesprekken hebben „een grote symbolische waarde”, zeggen NAVO-bronnen. Men houdt er rekening mee dat de Russen de ‘dooi’ vertalen in „een boodschap die ze goed uitkomt: ‘Zie je wel! We spelen weer mee op het wereldtoneel’.” Maar, aldus NAVO-bronnen, het betekent „niet dat de NAVO plots meer begrip toont voor het Russische optreden in Oekraïne”.

De afgelopen twee jaar was er tussen Rusland en afzonderlijke NAVO-landen achter de schermen overleg. Op de Veiligheidsconferentie in München sprak NAVO-chef Stoltenberg in februari met de Russische Buitenlandminister Lavrov. De gesprekken deze woensdag tonen volgens een NAVO-bron aan dat „we nu eenmaal veel geopolitieke dossiers met de Russen te bespreken hebben”. Stoltenberg:

„Zeker in deze moeilijke tijden is het van belang dat we weer een politieke dialoog voeren.”

Interview met NAVO-chef Stoltenberg: Rusland ‘tart ons allen’