De panda’s verstaan nog geen Engels

Nederland krijgt panda’s van China als cadeau (overigens niet gratis). Nederlandse verzorgers maken nu kennis met de dieren.

Foto's Oscar Garschagen en ANP

Marga en Brenda, de toekomstige verzorgers van de twee vierjarige reuzenpanda’s die China ‘cadeau’ heeft gedaan aan Nederland, zijn er nog niet over uit. Zullen mannetje Wu Wen (Mooie Krachtige Wolk) en vrouwtje Xing Ya( Elegante Ster) in het Engels of Nederlands worden toegesproken?

Tot nu toe zijn de beren opgevoed in het dialect van de provincie Sichuan en luisteren ze naar geen andere taal, zoals de Shanghaise dierentuin deze week ervoer toen twee nieuwe mannetjes doof bleven voor commando’s in standaard-Chinees en Shanghais dialect.

„Mijn voorkeur gaat uit naar Nederlands, maar de Chinezen willen dat we Engels gebruiken”, vertelt teamleidster Marga Gerritsen (49) die ruim dertig jaar in Ouwehands Dierenpark in Rhenen de roofdieren verzorgt. Samen met collega-dierenverzorger Brenda van Ekeren (33) heeft zij een maand in een van de drie pandacentra in Sichuan een cursus „reuzenpandakunde” gevolgd, in de bamboebossen van Dujianyan.

IT_2004IHNpanda5

Reuzenpanda’s blijken nogal stemmingsgevoelige beesten te zijn, die knap chagrijnig kunnen worden. En van dichtbij bekeken ogen zij verre van aaibaar. Die indruk wordt altijd wel gewekt in de Chinese staatsmedia, waar panda’s een popsterrenstatus hebben. Als president en partijleider Xi niet op de voorpagina’s staat, staat er wel een panda op.

Met scherpe tanden en gekromde klauwen vermaalt het toekomstige paar, dat gescheiden wordt opgevoed, in korte tijd een klein bamboebos. Gitzwarte en uitdrukkingsloze ogen houden toeschouwers zenuwachtig en scherp in de gaten.

Marga, Brenda en de Chinese verzorgers denken er niet aan de dieren over hun grauwwitte vachten te strijken, zij kennen de ware aard van China’s ‘kuffeldier’. De reuzenpanda is een roofdier, een gevaarlijke beer, dus pas op, waarschuwen de verzorgsters degene die te dichtbij komt tijdens een mediageniek moment.

Foto's Oscar Garschagen en ANP

Foto’s Oscar Garschagen en ANP

IT_2004IHNpanda4

De vraag wordt: krijgen ze kleintjes?

Makkelijk voortplanten doen panda’s niet, omdat de vrouwtjes maar één keer per jaar tussen de 36 en 72 uur ontvankelijk zijn voor mannelijke avances én zaad. Marga en Brenda hebben vooral geleerd de signalen te herkennen als een pandapaar er min of meer gelijktijdig zin in heeft „Ik kan nu het geluid herkennen van een bronstige panda, hoog en diep tegelijk”, zegt Marga. Dat geluid nadoen gaat haar echter net te ver. „Het zou wel héél, héél erg mooi zijn als er in de vijftien jaar dat Wu Wen en Xing Ya bij ons zijn in Ouwehands er een kleintje bijkomt” erkent Brenda.

Op hoog koninklijk en presidentieel niveau symboliseren de twee roofdieren de innige Chinees-Nederlandse guanxie – de wederzijds hechte vriendschapsband. Op de werkvloer van een moderne dierentuin, gaat het vooral om voortplanting. Hoe anders behoed je de panda voor uitsterven, zeker in een land waar de natuur beschouwd wordt als een bouwplaats, de pandavacht als handelswaar en de tanden en de klauwen in gemalen vorm goed voor de potentie.

Of Wu Wen en Xiang Yu aan de nu al gespannen verwachtingen kunnen voldoen, weten de experts ook niet. De omstandigheden kunnen perfect zijn, het is afwachten. Genetisch onderzoek en vergelijkingen met andere potentiële paren heeft uitgewezen dat zij een goed stel vormen. „Ook qua uiterlijk” voegt Wei Rongqing, directeur van de pandareservaten en het onderzoekcentrum in China daar guitig aan toe.

WEB_2004IHNpanda7_xinya

De voortplanting gaat de komende jaren de rode draad van het verhaal van Wu Wen en Xing Ya vormen. Worden zij in hun Rhenense verblijf-in-aanbouw echt een paar met nageslacht? „Liefst langs natuurlijke weg”, aldus José Kok, de biologie- en onderwijsmanager van Ouwehands. Kunstmatig is er van alles mogelijk, maar dat heeft niet haar voorkeur.

Ouwehands Dierenpark gaat jaarlijks een miljoen dollar betalen voor conservering en bescherming van panda’s. Dat geld gaat naar China, en hoe dat precies worden besteed is nog onderwerp van gesprekken. „Wij willen graag meer transparantie”, zegt Ouwehands-directeur Robin de Lange. Wat landen en/of dierentuinen moeten betalen om panda’s cadeau te krijgen, wordt in ieder geval voor een deel besteed aan de pandareservaten hier bij Dujianyun.

Het verzoek om meer helderheid zal geen spelbreker vormen: in Rhenen is de bouw van het nieuwe pandacentrum in volle gang. De verhuizing van de panda’s hangt af van de opleveringsdatum, waarschijnlijk in september.

Er lijkt niets meer mis te kunnen gaan na meer dan vijftien jaar Nederlands lobbywerk, zoals blijkt uit door RTL gepubliceerde briefwisselingen. Marcel Boekhoorn, de eigenaar van Ouwehands, zal er niet aan ontkomen een hele reeks oud-premiers en ex-ministers uit te nodigen, die hebben geholpen met de lobby.

Tenminste als er niets mis gaat. Eén verkeerd woord over de mensenrechten in China, een prijs aan een dissident of een al te warme begroeting van, zeg, de dalai lama en het kan nog allemaal misgaan.