Android-telefoon doet dankzij Google alles dubbelop

Mededinging De EU beschuldigt Google officieel van machtsmisbruik in besturingssysteem Android.

Het hoofdkantoor van Google in Mountain View. Volgens de EU doet Google bij besturingssysteem Android aan machtsmisbruik. Foto Jeff Chiu / AP

Techbedrijf Google – onderdeel van de Alphabet-holding – moet weer een tegenvaller verwerken in Europa. Het mobiele besturingssysteem Android draait op anderhalf miljard telefoons en tablet-pc’s. Google misbruikt die dominantie, zeggen concurrenten die via lobbyorganisatie Fairsearch een klacht indienden bij de EU. Woensdagochtend maakte Margrethe Vestager, de Europese commissaris voor mededinging, bekend dat er een officieel onderzoek komt.

1 | Waarom heeft de EU het op Android gemunt?

Android draait op 81 procent van alle telefoons. Google, dat de ontwikkeling van Android beheert, vraagt telefoonfabrikanten om Googles eigen diensten, zoals Gmail, Google Maps, Google Drive, YouTube en Google Photos te installeren op een prominente plek: het startscherm. Ook de Chrome-browser en Googles zoekmachine horen bij het standaardpakket.

Telefoonfabrikanten kunnen wel eigen en andere apps toevoegen aan Android. Daarom hebben de meeste Android-telefoons alles dubbelop: twee applicaties voor mail, twee apps voor kaarten, chatnetwerken, muziekdiensten. Gebruikers moeten zich ook vaak registreren bij twee softwarewinkels (bijvoorbeeld Google en Samsung, of HTC). Consumenten gebruiken meestal de dienst die ze als eerste voorgeschoteld krijgen. Dat geeft Google een (oneerlijk) voordeel.

2 | Is dit een herhaling van de EU-klacht tegen Microsoft, over Windows?

Margrethe Vestager vergeleek Android met de Windows-zaak. Bijna tien jaar geleden lag de EU met Microsoft in de clinch, onder meer over een mediaspeler die Microsoft standaard meeleverde bij elke Windows-pc. Uiteindelijk moest Microsoft een aparte Windows-versie maken, zonder mediaspeler, en betaalde honderden miljoenen euro’s boete. Google vindt dat de ‘dynamiek van de mobiele marktplaats’ niet te vergelijken is met het Windows-verhaal.

Er is een open variant van Android die mensen helemaal naar hun hand kunnen zetten. Dan mogen ze echter geen apps downloaden van de Google App Store. Dat maakt ze voor een gemiddelde gebruiker oninteressant. Zelfs Amazon slaagde er niet in een succesvolle telefoon te ontwerpen op basis van een eigen Android-smaak.

3 | Wat schiet de gebruiker ermee op?

Twee argumenten vóór een duidelijke ‘baas’ op Android: fragmentatie – te veel verschillende Android-versies – verhogen niet de bruikbaarheid en veiligheid van het besturingssysteem. Daarnaast zit veel van de extra waarde van een smartphone in het gebruik van persoonlijke informatie, locatie- en gedragsgegevens. Hoe meer integratie, des te beter die diensten werken. Google heeft daar echter een duidelijk commercieel belang bij. Rijkere profielen leveren meer waardevolle advertenties op. Dat is Googles voornaamste inkomstenbron: 74,5 miljard dollar (65,5 miljard euro) in 2015, waarvan naar schatting iets minder dan de helft afkomstig van mobiele adverteerders.

4 | Er liep toch al een klacht tegen Google?

De EU begon bijna zes jaar geleden een onderzoek naar machtsmisbruik binnen de zoekmachine van Google. De ‘normale’ zoekresultaten worden naar beneden gedrukt door Googles eigen diensten. De zaak liep vertraging op omdat het drie keer mislukte om met Google tot een overeenkomst te komen. Vestager belooft meer vaart te maken dan haar voorganger, Almunia.

Eerste reactie Google

Google krijgt twaalf weken de tijd om op de beschuldigingen te reageren. Google gaf in deze blogpost al een eerste reactie. Het bedrijf stelt dat telefoonfabrikanten vrij zijn om een Google-loze versie van Android te gebruiken. Bovendien, vindt Google, is regie nodig op de Google Play Store, om Android-apps goed te laten werken op elk toestel. “Telefoonmakers pre-installeren ook Spotify, WhatsApp, Angry Birds, Instagram of Microsoft-programma’s” , aldus Google.

In Canada werd Google deze week nog vrijgepleit van machtsmisbruik, in een klacht over advertentienetwerk Adwords.