2,5 miljoen Nederlanders beheersen taal onvoldoende

Aantal in nieuw rapport Rekenkamer is hoger dan cijfers ministerie omdat digitale vaardigheden worden meegerekend.

Foto ANP / Sander Koning

Nederland telt 2,5 miljoen mensen die de taal onvoldoende machtig zijn. Ze beheersen de taal niet op VMBO- niveau, het niveau waarop iemand verondersteld is “geletterd” te zijn. Dat concludeert de Algemene Rekenkamer in onderzoek naar de aanpak van het ministerie van Onderwijs om laaggeletterdheid tegen te gaan.

Dat aantal is hoger dan de cijfers die het ministerie van Onderwijs daarover hanteert. Daar gaan ze uit van 1,3 miljoen laaggeletterden. Volgens de Rekenkamer zijn dat er dus 1,2 miljoen meer. Dat komt onder meer omdat het ministerie 65-plussers en mensen die moeite met rekenen hebben, buiten beschouwing laat.

De Rekenkamer schrijft in het onderzoek dat het onduidelijk is wat het ministerie concreet doet om het aantal laaggeletterden omlaag te krijgen. Het is de bedoeling om tussen 2016 en 2018 45.000 volwassenen aan een taalcursus te laten beginnen. Dat komt volgens de Rekenkamer neer op 5 procent van de doelgroep, terwijl de cursussen niet eens gericht zijn op het behalen van taalbeheersing op VMBO-niveau. Digitale vaardigheden worden niet aangeleerd, ondanks een motie daarover in de Tweede Kamer. Volgens het ministerie mag rijksgeld niet voor computercursussen worden ingezet.

Bussemaker spreekt van ‘weerbarstig’ probleem

Minister Jet Bussemaker (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, PvdA) verwacht niet dat het aantal laaggeletterden zal dalen, zegt ze in reactie op het rapport. Het is volgens haar een “urgent en weerbarstig maatschappelijk probleem”, maar ze zegt niet meer mensen te kunnen bereiken dan nu het geval is, ook niet als ze meer budget zou hebben. Maar volgens de Rekenkamer zijn er meerdere regio’s waar wachtlijsten bestaan voor taalcursussen.

“Het is een groot en onderschat probleem”, aldus Marja van Bijsterveld, voorzitter van de raad van toezicht van de stichting. “Een op de negen mensen heeft bijvoorbeeld moeite om een treinkaartje via een automaat te kopen.” Het aantal laaggeletterden zal volgens Van Bijsterveld bij ongewijzigd beleid alleen maar toenemen:

“Veertig procent van de voortijdige schoolverlaters in Rotterdam is laaggeletterd. Maar je kunt niet zonder taal. Als dit doorgaat, kan een steeds grotere groep het niet meer bijbenen. Dan werk je tweedeling in de hand.”