Wilde klussers

Hoe maak je van twee kapotte gloeilampen een koffiezetapparaat? Hoe verander je een supermarktkarretje in een comfortabele leunstoel? Wat kun je allemaal van lege gasflessen maken? Het zijn vragen waarop internet het antwoord weet. Op Youtube, op Instructables.com en in blogs laten amateuruitvinders uit de hele wereld zien hoe je met duct tape en een motortje uit een videorecorder automatisch de kat kunt voeren.

Het is een vorm van doe-het-zelven die weinig eerbied heeft voor conventioneel vakmanschap, maar die bewondering wekt door zijn inventieve recycling. Zie hoe je een wortel kunt schrappen met het lipje van een bierblikje. Hoe je je asperges kunt klaarmaken met een vlammenwerper en hoe een boekenkast heel goed van twee keukentrappen gemaakt kan worden.

Voor dat wilde klussen moet je niet in de bouwmarkt zijn. Wie wel eens door de Gamma of de Praxis loopt begrijpt waarom die winkels het moeilijk hebben. Een compleet kastje of een bed is bij Ikea goedkoper dan de afzonderlijke planken in de bouwmarkt.

De wilde klusser haalt zijn spullen overal vandaan. Hij vindt ze op straat, in de kringloopwinkel en op zijn eigen zolder. Lange tijd heeft hij een ondergronds bestaan geleid. Zijn talent voor improvisatie kwam niet aan bod in televisieprogramma’s, hij werd niet gestimuleerd door woontijdschriften. Maar op internet ontdekt hij dat hij deel uitmaakt van een wereldomspannend verbond.

Zijn voorlopers waren vooral actief in de jaren vijftig en zestig. Het was de tijd dat huisvaders zelf het bureautje timmerden dat ontwerper Piet Marée voor het blad Na Vijven had ontworpen. Ze drukten zelf foto’s af en spaarden lang voor een elektrische boortol waar je ook een levensgevaarlijke cirkelzaag van kon maken.

Vooral in Frankrijk vierde het zelfdoen hoogtij. In het maandblad Système D kregen de gretige lezers elke maand projecten voorgeschoteld die in hun hang naar recycling sterk aan de Instructables van nu doen denken. Het blad bestaat nog steeds, maar het is geen schim meer van het spectaculaire tijdschrift dat het zestig jaar geleden was. Toen kon je nog lezen hoe de achterbank van je 2CV om te toveren was in een tuinschommel.

Voor veel inspiratie zorgde ook de Mobylettebrommer. In het meinummer van 1956 wordt getoond hoe je met een paar drijfriemen en een tussenwiel je brommer kunt veranderen in een zaagmachine. Zadel eraf, cirkelzaagblad erop en zagen maar. Na de arbeid is er met een paar handelingen weer een brommer van te maken.

Ingenieus. Maar stel, je hebt de hele avond hout gezaagd voor je kachel. Daarna ben je tevreden doorgezakt, met een fles wijn en starend in de vlammen. De volgende ochtend heb je met je duffe kop in het stikdonker de brommer gestart. Je springt erop en even flitst het door je hoofd: had ik dat zaagblad er nou wel afgehaald?