Veiligheidsmaatregelen rond Eritrea-deskundige

Instanties treffen veiligheidsmaatregelen rond hoogleraar vanwege haar kritische onderzoeken naar mensenrechtenschendingen in Eritrea.

Foto Marcel van den Bergh
De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV), het ministerie van Buitenlandse Zaken, de politie en de universiteiten van Leiden en Tilburg zien toe op de veiligheid van hoogleraar Mirjam van Reisen. De maatregelen worden nodig geacht wegens haar kritische onderzoek naar mensenrechtenschendingen door het autoritaire regime van Eritrea en de invloed van dat regime op de Eritrese gemeenschap in Nederland.

Van Reisen is hoogleraar in Leiden en Tilburg, en werd in januari voor de rechter gedaagd door Meseret Bahlbi, voormalig voorzitter van de Nederlandse jeugdbeweging van de enige toegestane partij in Eritrea. Van Reisen had op de radio indirect gezegd dat hij de spil is van het Europese inlichtingennetwerk van de partij. Hij eiste rectificatie en schadevergoeding, maar de rechter stelde hem in het ongelijk.
Op de dag van de rechtszaak schreef De Volkskrant dat Van Reisen enkele maanden daarvoor ’s nachts vermoedelijk was achtervolgd op weg van Schiphol naar haar huis. Dit was aanleiding voor de NCTV en andere instanties om veiligheidsmaatregelen te treffen.

“We nemen wekelijks Van Reisens agenda door om te bekijken welke activiteiten potentiële gevaren kunnen opleveren”, zegt André Morsman, hoofd beveiliging van de Universiteit Leiden. “Hoewel er destijds niets uit het politieonderzoek naar de achtervolging is gekomen, en er geen concrete dreigementen zijn, bedenken we waar mogelijk iets kan gebeuren. Soms besluiten we na onderzoek dat ze een activiteit beter kan overslaan, of een medewerker sturen.”
Enkele maanden geleden ontving Van Reisen via meerdere bronnen het bericht dat er een voornemen zou zijn om leden van de oppositie, waartoe ook zij wordt gerekend, te vergiftigen. Het is onbekend hoeveel waarde er aan deze informatie moet worden toegekend, maar Morsman neemt het serieus. “Een dreiging kan ook uit die hoek komen. Van Reisen let erop dat ze zicht heeft op waar haar maaltijden vandaan komen en dat haar programma voor de buitenwereld onvoorspelbaar blijft, zeker bij buitenlandse reizen. We zorgen ervoor dat ze haar werk kan blijven doen.”

Vier processen

Zelf zegt de hoogleraar, die net terug is van een onderzoek in Ethiopië: “Ik zie het zeker als een dreigement, al denk ik dat het onwaarschijnlijk is dat iemand echt zal proberen me te vergiftigen. Daarvoor is er te veel publiciteit geweest rond mijn rechtszaak. Maar anderen hebben dat profiel niet. Mede daarom denk ik dat openbaarheid goed is. Dat biedt juist weer extra bescherming.”

Bahlbi heeft beroep aangevraagd bij het gerechtshof. Deze zaak is één van vier processen die recent zijn aangespannen wegens berichtgeving over Eritrea. Een broer en zus van Bahlbi eisten onlangs tevergeefs rectificatie door de Immigratie- en Naturalisatiedienst, nadat de directeur hen in een interview in verband had gebracht met het regime. Journalist Kevin P. Roberson kreeg ongelijk van de rechter toen hij rectificatie eiste van een artikel in De Volkskrant, waarin een tweet van hem werd geassocieerd met intimidatie door aanhangers van het regime. Ook hij heeft beroep aangetekend. Ten slotte dient morgen nog een kort geding tegen De Volkskrant, ditmaal door Bahlbi.