Vattenfall legt geld toe op afstoten Duitse bruinkool

Alle bruinkoolactiviteiten in Duitsland van het Zweedse Vattenfall gaan over in Tsjechische handen.

Bruinkoolmijn bij Cottbus. Foto Michele Tantussi/ Bloomberg

Een overname in de Duitse energiesector laat zien hoe ingrijpend de transitie is die Duitsland wil maken naar duurzame stroom. Maandag maakte het Zweedse energieconcern Vattenfall bekend dat het al zijn Duitse bruinkoolactiviteiten zal afstoten aan de Tsjechische branchegenoot EPH. Maar Vattenfall verdient daar niets mee. Sterker nog, Vattenfall legt geld toe om maar van zijn vijf bruinkoolcentrales en vier bruinkoolmijnen af te raken.

Hoeveel precies is niet duidelijk. Eén getal wilde Vattenfall noch EPH noemen. Vattenfall wilde alleen kwijt dat de deal naar verwachting een negatief effect op het resultaat van het bedrijf zal hebben van tussen de 2,4 en 2,9 miljard euro in het tweede kwartaal van dit jaar. „Als Vattenfall eigenaar zou blijven, zou de negatieve impact nog groter zijn,” zei het bedrijf in een verklaring.

Tijdens een persconferentie kreeg de financieel directeur van Vattenfall, Ingrid Bonde, de vraag of EPH een symbolisch bedrag had betaald voor de ‘koop’ van de bruinkoolactiviteiten in Duitsland. Daarover wilde ze niets zeggen. Ook EPH wilde desgevraagd geen prijs noemen.

Energiewende

Duitsland wil op termijn alle bruinkoolcentrales sluiten om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen. Onlangs besloot de Duitse regering tot het stilleggen van negen bruinkoolcentrales in een periode van zeven jaar, maar het verdere tempo van de afbouw is onduidelijk. EPH denkt dat bruinkool „een belangrijke rol zal blijven spelen als brugtechnologie”.

Duitsland wil als deel van de energietransitie (‘Energiewende’) helemaal af van kernenergie. Daarvoor geldt al wel een einddatum: alle kerncentrales moeten in 2022 zijn gesloten. EPH wijst erop dat bruinkool de enige binnenlands geproduceerde energievorm waarvan de opwekking geen last heeft van schokken, zoals dat bij wind-en zonneenergie het geval is. Met andere woorden: als de Duitsers van atoomenergie af willen, is bruinkool nog wel even nodig.

Door het groeiende aanbod van wind-en zonneenergie zijn de stroomprijzen aan de beurs in Duitsland fors gedaald, maar EPH verwacht dat de prijzen zullen stijgen als de kerncentrales dicht gaan.

„Verschillende bedrijven hebben natuurlijk verschillende verwachtingen van de toekomst”, zei Magnus Hall, de topman van Vattenfall, over het Tsjechische geloof in bruinkool.

Druk vanuit politiek

Vattenfall wil met de deal vooral zelf groener worden, zo zei Hall eind maart, toen de verkoop al in de maak was, in een interview met NRC: „Met de bruinkool doen we ongeveer driekwart van onze totale uitstoot van 83 miljoen ton CO2 de deur uit.” Vattenfall, tevens eigenaar van het Nederlandse Nuon, is een staatsbedrijf. De rood-groene regering in Stockholm dringt erop aan dat Vattenfall zijn vervuilende activiteiten afbouwt.

Bij de Duitse bruinkoolcentrales - en mijnen die EPH overneemt, werken zo’n 7.500 mensen. Vooralsnog vinden geen ontslagen plaats. EPH neemt bestaande arbeidscontracten over. EPH, met hoofdkantoor in Praag, is actief in verschillende Europese landen. Eigenaar is de 40-jarige zakenman Daniel Kretinsky die tevens voetbalclub Sparta Praag bezit.