Commissie: Ex-hoogleraar Meijer één keer in de fout

Hoewel Meijer meerdere keren een zakelijk belang niet meldde in een wetenschappelijke publicatie, was er volgens de commisieslechts van het VUmc één keer sprake was van “onzorgvuldig handelen”.

Een onderzoekscommissie van het VUmc bekeek of publicaties van voormalig hoogleraar Pathologie Chris Meijer het vertrouwen in de wetenschap hebben geschaad. Foto Lex van Lieshout

Emeritus hoogleraar pathologie Chris Meijer van het VUmc heeft bij één van zijn publicaties onzorgvuldig gehandeld door een zakelijk belang niet te vermelden. Dat concludeert de Commissie Wetenschappelijke Integriteit VU-VUmc (CWI) die onderzoek deed naar de hoogleraar. Hij kwam vorig jaar in opspraak nadat uit onderzoek van NRC bleek dat Meijer, de drijvende kracht achter het nieuwe bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker, verzweeg dat hij zakelijke belangen had bij de totstandkoming van dat onderzoek.

Als gevolg daarvan besloot het Amsterdamse ziekenhuis een commissie in te stellen die ruim honderd relevante publicaties van Meijer over dit onderwerp bekeek. De CWI concludeert nu dat de hoogleraar in één publicatie onzorgvuldig is geweest door een zakelijk belang onvermeld te laten. Zij beoordeelt dit als een “enigszins verwijtbare onzorgvuldigheid” die heeft geleid tot een “uiterst geringe schending van het vertrouwen in de wetenschap”.

De commissie heeft daarbij een redenering toegepast die niet gangbaar is in de wetenschap, zegt oud-voorzitter van de Gezondheidsraad Jan Sixma, die het rapport op verzoek van NRC bestudeerde.

“De redenering van de commissie is: als een wetenschapper er niet direct financieel op vooruit gaat, dan hoeft hij een belang niet te melden. Dat is niet het standpunt van eerdere studies, of commissies, of van de wetenschappelijke tijdschriften. Die willen dat je alles meldt. Het is ook niet mijn standpunt.”

De voormalig hoogleraar heeft het belang alsnog gemeld bij het betreffende tijdschrift, schrijft het VUmc. Het Het rapport van de onderzoekscommissie“>rapport van de onderzoekscommissie is openbaargemaakt.

Baarmoederhalskanker

Chris Meijer hield zijn zakelijk belang bij het onderzoek naar baarmoederhalskanker jarenlang stil voor zijn werkgever VUmc en de Gezondheidsraad, het belangrijkste adviesorgaan van het kabinet. Meijer was jarenlang prominent lid van de Gezondheidsraad. In deze hoedanigheid adviseerde hij over het nieuwe bevolkingsonderzoek.

De voormalig hoogleraar is mede-eigenaar van biotechbedrijf Diassay. Dit bedrijf maakt een van de twee virustesten die de Gezondheidsraad, waarvan Meijer zelf lid was, naar voren bracht in zijn advies over het bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker.

Meijer bezat ook jarenlang aandelen in Delphi Bioscience dat een product maakt dat bij het bevolkingsonderzoek zou kunnen worden gebruikt. Delphi huurde lobbyisten in om ervoor te pleiten het uitstrijkje te vervangen door deze ‘zelfafname’ door de vrouw.

De wetenschapper stapte vorig jaar onder druk op als lid van de Gezondheidsraad. Ook besloot het wetenschappelijke tijdschrift The Lancet Oncology om correcties te plaatsen bij artikelen van Meijer.