Volkswagenrijders willen geld, want hun auto is minder waard

dieselschandaal Volkswagen Een Nederlandse stichting bereidt claims voor tegen Volkswagen – en wil ex-topmannen van het concern laten getuigen.

Foto / Reuters

„Mag ik u even onderbreken?” De rechter buigt zich richting de advocaat. „Hoe denkt u dat we die getuigen uit de Verenigde Staten gaan halen als ze daar geen zin in hebben?”

„Dat moet volgens de formele regels.”

De rechter, pinnig: „Die regels ken ik vrij goed. Hoe stelt u het zich voor? Dat iedereen gezellig een dagje in komt vliegen?”

De rechter ziet weinig in het plan van de advocaat van Stichting Volkswagenaudiclaim om Martin Winterkorn, de opgestapte baas van Volkswagen, en Michael Horn, oud-chef van de Amerikaanse divisie, naar de rechtbank Amsterdam te halen als getuigen. De stichting wil van hen horen hoe het Volkswagen-schandaal nou precies heeft kunnen gebeuren. Ook Janus Smalbraak, directievoorzitter van auto-importeur Pon, en een paar dealers moeten onder ede worden gehoord.

Die partijen – Pon, Volkswagen, dealers – hebben daar totaal geen zin in. Ze zijn dinsdag elk met twee advocaten van de grote kantoren Allen & Overy en Freshfields naar de rechtbank getogen om het op te nemen tegen die ene advocaat van de stichting.

Sinds Volkswagen fraude met uitstoot toegaf, trekt de fabrikant claims aan als een paard vliegen. Beleggers eisen geld omdat de koers is gekelderd, dieselrijders omdat hun auto’s minder waard zouden zijn en de Amerikaanse consumentenwaakhond om misleidende reclame.

Stichting Volkswagenaudiclaim is er één van. Pieter Lijesen, bekend van claimclubs voor renteswaps en woekerpolissen, kondigde vorig jaar aan Volkswagen en Pon aansprakelijk te stellen voor waardevermindering van sjoemeldiesels. De claim zou kunnen oplopen tot 800 miljoen, zei hij, en hij dreigde beslag te laten leggen op auto’s van Pon. Dat gebeurde niet. Maar intussen meldden zich volgens Lijesen wel ruim 5.500 gedupeerden aan. Gratis; bij succes dragen ze een kwart van de opbrengst af.

Waar de zaak echt om draait is niet of Winterkorn moet komen opdraven, maar of bezitters van sjoemeldiesels schade hebben geleden of niet.

Nee, betoogt de advocaat van Volkswagen. Die auto’s krijgen immers gratis een software-update van Volkswagen, en in sommige gevallen een plastic onderdeeltje. „En een gratis wasbeurt”, benadrukt de advocaat van Pon. Die update is goedgekeurd door het Duitse equivalent van de Rijksdienst voor het Wegverkeer, de KBA, en leidt „niet tot meer brandstofverbruik, hogere CO2-uitstoot, niet tot meer motorgeluid en niet tot een verlies aan motorvermogen.” Kortom: geen schade. Of er bewijs is dat de KBA daar allemaal echt op controleert, wil de rechter weten. Nee, want „correspondentie tussen Volkswagen en KBA is vertrouwelijk.”

Hoe Dieselgate voor nieuwe regels zorgde:

Testresultaten niet openbaar

Er is wel schade, zegt de stichting. De advocaat wijst op een onderzoek van het Duitse tijdschrift Auto Motor und Sport naar de Volkswagen Amarok. Uit eerste tests op de weg met de auto’s die zo’n update kregen, bleek dat het vermogen gelijk bleef, maar het verbruik licht steeg.  En waarom krijgen gedupeerde Amerikaanse autobezitters wél 1.000 dollar vergoeding van VW? Dat is toch ook niet voor niks?

De tegenpartijen zijn niet onder de indruk van „een autoblad-onderzoek”. Pon, tegen de stichting: „Ik hoor teleurstelling bij u: het kan toch niet waar zijn dat alles is opgelost?”

Dat is ook maar de vraag. Schoon en zuinig werken elkaar in dieselauto’s mechanisch gezien tegen. De systemen die stikstofoxiden in het uitlaatgas reduceren, kosten hoe dan ook brandstof of vermogen. Maar is dat verschil zo groot dat de chauffeur dat na een herstelactie merkt op de weg? De KBA maakt die testresultaten niet openbaar. De stichting: „Het is oncontroleerbaar.”

Hoe dan ook, voor het bepalen van schade hoeven geen getuigen worden opgetrommeld, vinden de tegenpartijen. Dat is gewoon „een marketingtool”.

De rechter lijkt er ook geen zin in te hebben.

„Horn is in de Verenigde Staten toch ook al onder ede in de Senaat gehoord? Die staat er om bekend mensen stevig aan de tand te voelen.”

Op 2 juni volgt de uitspraak.