Philips is er klaar voor, de kopers nog niet

Elektronica Ondanks een lange voorbereiding krijgt Philips nu haast met de verkoop van de lichttak.

Het is dé deal waarmee topman Frans van Houten van Philips zijn nalatenschap kan maken of breken: de verkoop van de lampendivisie met 33.000 werknemers, waarmee de verandering van een gloeilampenfabriek in een zorgtechnologiebedrijf compleet is.

Een eenvoudige klus is dat niet. Topman van Houten heeft twee pannetjes op het vuur, die hij tegelijk in de gaten moet houden. Aan de ene kant probeert Van Houten een koper te vinden die de lichttak in één keer – en voor zoveel mogelijk geld – wil kopen. Tegelijkertijd werkt hij ook aan een beursgang, voor het geval verkoop in delen op de beurs meer oplevert dan een ‘onderhandse’ verkoop in een keer.

Voor deze dubbele klus neemt Van Houten de tijd: anderhalf jaar geleden kondigde hij aan Philips Lighting Solutions te verkopen. Philips wil de verkoop voor de zomer afronden, dus de laatste, beslissende fase in het verkoopproces is nu aangebroken. Tot gisteren konden geïnteresseerde kopers een definitief ‘bindend’ bod uitbrengen op de lichttak, zo bevestigen ingewijden berichtgeving in het Financieele Dagblad.

Maar ruim de tijd om deze biedingen grondig te bestuderen en stevig met de bieders te onderhandelen heeft Philips (24 miljard euro omzet, 113.000 werknemers) niet – in deze laatste cruciale fase is er ineens toch wat haast.

Haast door de Brexit

Die haast wordt veroorzaakt door Van Houten’s tweede pannetje: de optie beursgang. Naar de beurs kan je niet het hele jaar door, er zijn in een jaar twee ‘beurgangseizoenen’. Het eerste eindigt zo tegen juli – dan gaan ook zakenbankiers met vakantie.

Dit jaar eindigt het eerste beursgangseizoen nog wat vroeger. Dat heeft te maken met het referendum over de Brexit, de Britse exit uit de Europese Unie, op 23 juni. Een Brexit kan grote onrust op de beurzen veroorzaken. Wie naar de beurs wil, plant dat dus vóór de Britten naar de stembus gaan.

Hieruit volgt dat Philips binnen enkele weken de knoop moet doorhakken: wordt het in één keer verkopen of toch een beursgang? Anders blijft er te weinig tijd over om een eventuele beursgang op te tuigen en genoeg investeerders te vinden.

Verschoven deadline

Philips heeft dus belang bij tempo. Eigenlijk was de deadline voor de finale biedingen dan ook een weekje eerder op maandag 11 april, zeggen ingewijden. Die is uiteindelijk toch verschoven, naar afgelopen maandag.

Het is onbekend hoeveel biedingen Philips heeft ontvangen. Tot nu toe was de interesse niet overweldigend. Er zouden er nog drie gegadigden over zijn, allen investeringsfondsen: het Amerikaanse Apollo, een consortium van Blackstone en het Canadese Onex en het Chinese GO Scale Capital. Deze derde partij is sowieso geen ideale kandidaat. Go Scale heeft eerder geprobeerd een ander onderdeel van Philips te kopen: Lumileds. De deal was al rond, maar werd begin dit jaar tegengehouden door de Amerikaanse autoriteiten, omdat met Lumileds ook gevoelige technologie in Chinese handen zou vallen.

Een woordvoerder van Philips wil niet zeggen hoeveel biedingen er zijn ontvangen. Zakenbankiers suggereren dat de druk voor overgebleven partijen om de deadline te halen niet erg groot is – áls ze al een bod willen uitbrengen. Ze zijn maar met z’n drietjes, dus veel concurrentie is er niet.

Het voordeel van onderhandse verkoop is dat het in één keer klaar is en Philips in één keer een paar miljard te besteden heeft. Dat geld kan bijvoorbeeld gebruikt worden voor overnames. Al moeten die overnamekansen er dan wel zíjn. Anders gaan aandeelhouders morren over al dat geld op de plank – keer dat liever aan ons uit, kunnen ze dan zeggen. Bij een beursgang komt het geld in verschillende happen binnen en is dat risico er niet. Het duurt dan alleen wel veel langer voor Philips helemaal van zijn lampen af is.

Als Philips een geweldig bod heeft ontvangen, is de keuze snel gemaakt. Zakenbankiers schatten echter in dat het zo eenvoudig niet is en topman Van Houten komende weken een ingewikkelde en voor Philips – en zijn eigen carrière – bepalende keus moet maken.