Minder, minder, minder of meer Gronings gas?

De NAM wil mogelijk iets meer gas winnen in Groningen. Hoe zit dat?

Schade aan een gebouw in Stedum. Foto: ANP /Catrinus van der Veen

De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) maakt deze week een nieuw winningsplan bekend voor het gasveld in Groningen. Daarin staat hoeveel Gronings aardgas het mijnbouwbedrijf na 1 oktober wil oppompen en hoe dat in de ogen van de NAM veilig kan. Dat is belangrijk want door de aardgaswinning beeft de bodem, scheuren huizen, raken gebouwen ontzet en lopen Groningers gevaar.

1 Hoezo ‘winningsplan’? Het kabinet bepaalt toch hoeveel gas er gewonnen wordt?

Klopt. Maar aan dat kabinetsbesluit gaat een winningsplan vooraf. Dat schrijft de Mijnbouwwet zo voor. De NAM heeft het plan op 1 april ingeleverd bij minister Kamp (Economische Zaken, VVD). Die stuurt het voor advies naar onder meer het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM), de provincie en 22 gemeenten. Begin juli neemt het kabinet een conceptbesluit.

2 Kan de NAM meer gas gaan winnen in Groningen?

Dat is niet uitgesloten. Het bedrijf, in handen van Shell en ExxonMobil, koerste in november nog op een productie van 33 miljard kuub Gronings gas per jaar, blijkt uit scenariostudies. Dat is zes miljard kuub meer dan nu gewonnen wordt. Als tegelijkertijd de komende vijf jaar 4.000 onveilige huizen versterkt worden vindt de NAM die 33 miljard kuub „een verantwoord niveau van gaswinning”.

3 Is dat ook veilig?

Toezichthouder SodM plaatste vraagtekens bij de risicoanalyse. Het aantal huizen dat verstevigd moet worden ligt waarschijnlijk veel hoger. De NAM heeft de bebouwing nog onvoldoende in kaart gebracht, weet niet wat de risico’s zijn voor het chemiepark in Delfzijl en heeft nog geen zicht op de plekken waar de kans op groepen slachtoffers het grootst is. Sowieso zijn rekenmodellen waarmee seismische risico’s van gasbevingen in kaart worden gebracht nog uitermate onzeker, benadrukken ook geologen.

4 Wat weten we wel?

Hoe meer gas er gewonnen wordt, is de ervaring, hoe vaker Groningen beeft en hoe groter de kans op een zware beving. Bovendien lijkt het veld gebaat bij gelijkmatige winning. Sterke productieschommelingen zouden extra en mogelijk zwaardere bevingen kunnen veroorzaken.

5 Kunnen gedupeerden nog wat beginnen tegen het winningsplan?

Zij kunnen in juli bezwaar maken tegen het conceptbesluit. Die argumenten betrekt het kabinet bij het definitieve besluit dat in september valt. Kunnen gedupeerden daar alsnog niet mee leven, dan kunnen ze verhaal halen bij de Raad van State. De hoogste bestuursrechter vernietigde het vorige gasbesluit. De gaskraan moest om veiligheidsredenen een stukje verder dicht dan de minister wilde, in het kwetsbare Loppersum helemaal. Bewoners verenigd in de Groninger Bodembeweging hopen dat de minister „zijn huiswerk dit keer beter doet”.