Met of zonder Dilma, Brazilië is diep verdeeld

Vooral Rousseffs eigen partij, de Arbeiderspartij, is door en door corrupt.

Eliette en Jose Luiz Martins maken foto's bij de impeachmentmuur. Foto Nina Jurna

In het Braziliaanse lagerhuis beslissen vandaag 513 congresleden over het lot van de Braziliaanse president Dilma Rousseff. Buiten, op een enorm veld vóór het congresgebouw, demonstreren duizenden voor- en tegenstanders. De groepen zijn hermetisch van elkaar gescheiden door een lange, stalen muur met aan weerszijden zwaar bewapende politieagenten en militairen.

Rechts van deze ‘impeachmentmuur’, tussen de tegenstanders van Rousseff, maken José Luiz Martins en Eliette Martins, veertigers en behorende tot de Braziliaanse middenklasse, foto's van elkaar. Links van de muur staat Marcio Ribeiro da Silva, aanhanger van Rousseff. Hij is een buschauffeur die vroeger als kind honger leed.

José Luiz Martins: „Wij zijn voor de afzetting van de president. Niet omdat Rousseff weg moet vanwege gesjoemel met overheidsgelden, zoals de aanklacht nu is. Maar vanwege de enorme economische en politieke chaos in ons land, en de vreselijke corruptie waar semistaatsoliebedrijf Petrobras, bouwondernemingen en honderden politici bij betrokken zijn.

Vooral Rousseffs eigen partij, de Arbeiderspartij, is door en door corrupt. Inclusief onze oud-president en haar voorganger Lula da Silva. Hij was ooit metaalwerker, maar heeft zich verrijkt tot multimiljonair. Er moet schoon schip worden gemaakt. Het afzetten van Rousseff is de eerste stap. Daarna moet de rest van corrupte politici ook vertrekken.”

Eliette Martins: „Wij stemden vroeger op Rousseff, en daarvoor ook twee keer op Lula. Maar we zijn teleurgesteld in de Arbeiderspartij die beloofde er te zijn voor de werkende klasse en die goed onderwijs en gezondheidszorg garandeerde.

Toen de crisis begon, verhoogde Rousseff de belastingen voor de middenklasse. Ik ben geschiedenisleraar op een middelbare school en had een tweede baantje om extra te verdienen. Maar ik betaalde zoveel belasting dat het de moeite niet meer waard was. Dus de mensen die keihard werken straf je voor je eigen wanbeleid?”

Jose Luiz Martins: „Rousseff is zelf niet schuldig bevonden aan corruptie, dat klopt. Maar het is ongeloofwaardig dat ze van niets wist. Ze was voorzitter van de Raad van Commissarissen toen de corruptie bij de oliemaatschappij begon. Of ze heeft het toegelaten, of ze heeft haar ogen heel dicht dichtgeknepen.”

Eliette Martins: „Deze afzetting is niet het einde, maar pas het begin! Zowel vice-president Michel Temer als parlementsvoorzitter Eduardo Cunha zijn misdadigers. Als Rousseff van het toneel is verdwenen gaan we er voor vechten dat ook de rest vertrekt. We willen nieuwe verkiezingen. Schoon schip maken en opnieuw beginnen. Deze afzetting is een stap naar een nieuw Brazilië.”

Marcio Ribeiro da Silva (34): „Ik ben hier om de democratie te steunen. Dit is een staatsgreep. Rousseff wordt afgerekend op iets dat ze niet heeft gedaan. Mensen die door en door corrupt zijn, en niets met het volk te maken hebben maar slechts de macht willen grijpen, willen haar veroordelen. Als burger voel ik me verraden.

Nee, het gaat niet goed met het land, we zitten in een gigantische economische crisis. Maar over twee jaar kunnen we toch opnieuw naar de stembus?

„Dat media schrijven dat 60 procent van de Brazilianen voor afzetten is, komt door de manipulatie van de invloedrijke Braziliaanse media. Ze zijn op handen van de rijken en belichten alleen de negatieve kanten van Rousseff.

Mensen die weten wat armoede is, wat honger is, zoals ik, zien dit anders. Toen ik opgroeide was de lunch de laatste maaltijd van de dag en moest je vervolgens wachten tot de volgende ochtend. Maar toen Lula aan de macht kwam en de Bolsa Familia introduceerde, een gezinsuitkering voor de armen, veranderde dit.

Maar de elite wil af van links, vandaar deze coup. Als Rousseff wordt afgezet gaan we vechten. En dat gaat niet mals zijn. Het kan uitmonden in een burgeroorlog.”