De IKON leeft voort bij EO in ‘De Nieuwe Wereld’

Natascha van Weezel in ‘De Nieuwe Wereld’ (EO)

Tot vorig jaar waren er drie zendgemachtigden voor protestants-christelijk Nederland. De oudste was de Nederlandse Christelijke Radiovereniging (NCRV), die fuseerde met de Katholieke Radio Omroep (KRO). Voor de meer orthodoxe en evangelisch bevlogen christenen was de Evangelische Omroep (EO) erbij gekomen, die verkoos zelfstandig te blijven. En dan had je nog de IKON/ZVK, officieel een samenwerkingsverband van alle kerkgenootschappen, maar in de praktijk het mediapodium van het progressieve protestantisme.

De IKON ging tamelijk geruisloos op in zijn vroegere tegenpool EO. Maar het specifieke geluid valt elke zondagochtend nog steeds te beluisteren in De Nieuwe Wereld, gepresenteerd door Colet van der Ven en cabaretier en schrijver Johan Fretz. Curieus genoeg eindigt de uitzending met een disclaimer: „De Nieuwe Wereld is geproduceerd door de EO om de breedte van de christelijke kerken in Nederland te representeren.”

In het Amsterdamse debatcentrum De Rode Hoed praat Van der Ven, de echtgenote van voormalig pastor, dichter en inspirator Huub Oosterhuis, met gasten die het over levensbeschouwing, spiritualiteit en diversiteit hebben. Vooral dat laatste onderwerp is een speerpunt geworden, impliciet als een soort tegengas voor de geluiden die je de rest van de week vaak onweersproken op televisie hoort.

Aan de uitzending van afgelopen zondag was weinig impliciets. Het leek wel een thema-uitzending, een soort van appèl om er nu eens mee op te houden, met dat permanente wantrouwen jegens vreemdelingen of zelfs in Nederland geboren mensen met een van de meerderheid afwijkende etnische achtergrond.

Hoogleraar migratiegeschiedenis Leo Lucassen verklaarde het verschil tussen de omvangrijker golf van vluchtelingen in de jaren negentig en die van nu uit de weerzin die ontstond door een reeks terroristische aanslagen uit naam van de islam, maar ook door de komst van sociale media. Wat daar aan boosheid opborrelt, wordt niet meer weersproken door leidende politici en media, integendeel.

Lucassen refereerde ook aan Evil May Day, een volksopstand in 1517 in Londen tegen rijke buitenlanders (vooral Fransen en Genuezen, en niet ‘protestanten’, zoals Lucassen ze noemde, want die bestonden toen nog niet). Door een harde ingreep van koning Hendrik VIII werd de haat direct de kop ingedrukt. Dat maakt veel verschil, meent Lucassen.

Daarna bespraken filosoof Joke Hermsen en historica Nadia Bouras de onmogelijkheid van het uitbannen van de islam, zoals ook door andere partijen dan de PVV wordt gesuggereerd. En dat die ‘joods-christelijke traditie’ niet bestaat, althans niet voor 1945.

Ten slotte mocht journalist en filmmaker Natascha van Weezel haar woede spuien over het misbruik van de term „verzet” om migranten te weren, vanaf de kansel. Elke week is dit de locatie voor een korte speech of preek.

Er keken 51.000 mensen naar, en ‘s nachts naar de herhaling nog eens 18.000. Noem het een hagepreek: je moet ergens beginnen met de nieuwe Reformatie.