Longreads

De immense macht van de moderator

De moderator beschermt mensen niet alleen tegen nare video’s. Hij bepaalt ook wie gehoord mag worden.

Een mobiele telefoon met social media-icoontjes. Foto Higways Agency

Julie Mora-Blanco weet nog goed toen ze net begon met een spannende nieuwe baan bij de jonge start-up YouTube, in 2006. Ze ging met een klein team in de gaten houden of er geen gewelddadige, discriminerende of pornografische zaken op het nieuwe videomedium werden geplaatst. Tot haar schrik bestond haar baan uit het kijken van het ene schokkende filmpje na het andere.

Nu, tien jaar later, is modereren op het internet een serieuze business, zo wordt op techsite The Verge beschreven in een diepgravende longread. Dat heeft niet uitsluitend te maken met het beschermen van argeloze kijkers tegen schokkende of walgelijke beelden. De macht van “moderators” en de impact van hun keuzes reiken namelijk veel verder. Zoals hoogleraar rechten Jeffrey Rose al jaren terug zei over Facebook:

“Dit soort platforms heeft meer macht om te bepalen wie kan spreken en wie wereldwijd gehoord kan worden dan welke koning, president of hooggerechtshof ook”.

The Verge sprak met ruim tien huidige en voormalige “moderators” over wat er komt kijken bij het wikken en wegen van wat online mag blijven staan. Zij krijgen van hun werkgevers richtlijnen mee (“geen geweld, racisme of seksuele handelingen”), maar daarbij blijft veel ruimte over voor interpretatie per individueel geval. Vorige week ontstond nog commotie toen enkele spotprenten van cartoonist Ruben L. Oppenheimer over de Turkse president Erdogan van Facebook werden verwijderd.

Revoluties en protesten

Wat bijvoorbeeld te doen met een schokkerige video waarop te zien is hoe de Iraanse pro-democratieactivist Neda Agha-Soltan wordt doodgeschoten? Mora-Blanco kwam voor dit dilemma te staan in 2009, toen Iraanse burgers in opstand kwamen tegen het bewind van president Ahmadinejad. Agha-Soltan werd doodgeschoten door regeringsgetrouwen. Volgens de richtlijnen van YouTube zou de video offline gehaald moeten worden vanwege gewelddadige beelden. Tegelijkertijd was het filmpje een belangrijk politiek strijdmiddel voor de activisten.

Wat te doen? Mora-Blanco besloot de video online te laten staan - met een waarschuwing vooraf. Maar de jaren daarop - tijdens onder meer de Arabische Lente, de Syrische burgeroorlog en de opkomst van de Black Lives Matter-beweging - zouden zich steeds nieuwe dilemma’s voordoen. Ook gingen steeds meer partijen zich bemoeien met online modereren en censuur, van lobbyisten en advocaten tot politici en wraakzuchtige exen.

Lees verder over de macht van “moderators” op de website van The Verge (9.800 woorden, leestijd circa 39 minuten)