Splitsing bestuur UvA en Hogeschool in de maak

Er lijkt een oplossing in de maak voor de bestuurlijke problemen bij de Universiteit van Amsterdam (UvA). Het gezamenlijke college van bestuur van de UvA en de Hogeschool van Amsterdam krijgt op korte termijn extra versterking.

Dat gestutte bestuur kan dan, na een versnelde evaluatie van de samenwerking tussen de twee instellingen, worden gesplitst in twee colleges van bestuur: één voor de UvA en één voor de HvA. En die splitsing kan dan weer de opmaat zijn voor de ontvlechting van de vruchteloze samenwerking van dik tien jaar tussen de twee instellingen.

Volgens ingewijden hoopt de raad van toezicht, onder leiding van oud-minister Atzo Nicolaï (VVD), zo dat de bestuurlijke rust bij de hoofdstedelijke onderwijskolos (85.000 studenten, 10.000 medewerkers) terugkeert.

De hink-stap-sprong-oplossing is de uitkomst van een conflict dat op 8 april door het college van decanen, die aan het hoofd staan van de verschillende universitaire faculteiten, op scherp werd gezet. Met een brandbrief dreven ze Nicolaï in de hoek.

De decanen werden gesteund door de ondernemingsraad en de studentenraad van de universiteit: zonder éxtra mankracht voor het vierkoppige college van bestuur geven ze geen goedkeuring aan de twee kandidaten die de raad op het oog heeft om collegevoorzitter respectievelijk rector magnificus te worden. De namen van de kandidaten – Geert ten Dam (voorzitter) en Karen Maex (rector) – zijn dan al weken bekend, na een publicatie in NRC.

In de vertrouwelijke brief, die uitlekte via universiteitsblad Folia, beargumenteren de decanen dat zonder extra mankracht de twee nieuwe bestuurders „net als hun voorgangers” door „hun hoeven zullen zakken”, als er niets veranderd. Een verwijzing naar de bestuurders die de UvA afgelopen jaren (gedwongen) verlieten, zoals voorzitter Louise Gunning in april 2015.

Na de eis van de decanen („Er zijn (nood)maatregelen nodig om te voorkomen dat de situatie escaleert”) leek de bestuurscrisis af te stevenen op een impasse. Nicolaï hield tot dat moment vast aan de afgesproken procedure: eerst de twee plekken in het college van bestuur opvullen, dan de samenwerking met de HvA evalueren.

De decanen zagen echter kun kans schoon om van de HvA af te komen nadat in maart, opnieuw via NRC, bekend werd dat collegelid Hans Amman vertrekt. Reden: de onbeheersbare „span of control” van de gezamenlijke onderwijsinstelling, aldus Amman. Die observatie was als zuurstof voor de onvrede en drong de toch al geplaagde Nicolaï en zijn raad van toezicht in het nauw.

De vraag is of het nu bereikte compromis voldoende is om de crisis te bezweren én Nicolaï aan een tweede termijn als voorzitter te helpen. Zijn eerste, moeizaam verlopen termijn van vier jaar eindigt in juli.