Paus neemt vluchtelingen mee naar huis

Na afloop van zijn bezoek aan het Griekse eiland Lesbos besloot paus Franciscus twaalf Syrische vluchtelingen mee naar Italië te nemen. Deze opzienbarende actie was een suggestie van een van zijn medewerkers.

De paus tijdens een toespraak op Lesbos. Reuters / Alkis Konstantinidis

In een uitnodiging aan anderen om ruimhartiger vluchtelingen op te nemen, heeft paus Franciscus na zijn emotionele bezoek zaterdag aan een opvangkamp op het Griekse eiland Lesbos twaalf Syrische vluchtelingen mee teruggenomen naar Italië.

„Het is een druppel in de zee, maar na deze druppel zal de zee nooit meer dezelfde zijn”, zei de paus op de terugvlucht, Moeder Teresa citerend. Hij vertelde dat een medewerker een week geleden had gesuggereerd een paar vluchtelingen mee terug te nemen en dat hij hier meteen op was ingegaan. Het gaat om drie moslimgezinnen, zes volwassenen en zes minderjarigen.

Humanitair gebaar

De woordvoerder van de paus onderstreepte dat het om een „humanitair gebaar’’ gaat van de paus, zelf zoon van Italiaanse immigranten in Argentinië. Maar voor Michele Prosperi, woordvoerder in Italië van Save the Children, is dit een politiek gebaar.

„Paus Franciscus heeft een duidelijke boodschap willen geven, die verder gaat dan woorden, aan de gewetens van christelijke en katholieke landen die weigeren (vluchtelingen) op te nemen en er alleen maar aan denken om hun eigen grenzen te beschermen.”

De paus bezocht het opvangcentrum Moria op Lesbos samen met twee orthodoxe geestelijken, patriarch Bartolomeus van Constantinopel en aartsbisschop Hiëronymus van Athene. In een gezamenlijke verklaringen zeiden ze, met een ongebruikelijke vertoon van eenheid, hun „diepe zorg te willen uiten over de tragische situatie van talloze vluchtelingen.”

De Europese landen moeten „op een manier die recht doet aan onze gemeenschappelijke menselijkheid” reageren op de vluchtelingencrisis, zei de paus. Hij noemde die „de grootste humanitaire catastrofe sinds de Tweede Wereldoorlog”. Franciscus riep Europese landen ook op om meer werk te maken van de integratie van nieuwkomers.

Veel emotionele momenten

Het bezoek van de drie geestelijke leiders aan Lesbos kende veel emotionele momenten. Veel vluchtelingen verkeren in onzekerheid hoe het akkoord met Turkije over gedwongen terugkeer voor hen uitpakt. Sommige vluchtelingen knielden in tranen voor de paus, smekend om zijn hulp. Mensen scandeerden ‘Freedom, freedom’ of staken oude pizzadozen omhoog met op de achterkant teksten als ‘Pope is hope’. In het vliegtuig terug raakte de paus volgens journalisten aan boord geëmotioneerd toen hij een kindertekening liet zien waarop de zon huilde boven een zee waarin mensen aan het verdrinken waren.

Franciscus zei dat de drie gezinnen zijn uitgekozen met hem mee terug te gaan omdat al hun papieren in orde waren. Er is niet bewust gekozen tussen christenen of moslims, zei hij in het vliegtuig terug. Ze zullen, op kosten van het Vaticaan, worden bijgestaan door de hulporganisatie Sant’Egidio in Rome. Daar, in het hartje van Romeinse wijk Trastevere, zijn ze in eerste instantie ondergebracht. Ze hebben humanitaire visa gekregen en kunnen nu asiel aanvragen in Italië.

Het gaat om twee echtparen uit Damascus met hun kinderen en een gezin met drie kinderen uit Deir ez-Zor. „Ik hoop dat dit gebaar een effect heeft op het vluchtelingenbeleid”, zei Nour, ingenieur en moeder van een kindje van twee. Van twee gezinnen waren de huizen verwoest door bombardementen.

    • Marc Leijendekker