Trump pleegde een vijandige overname

Aanhanger van Donald Trump op een verkiezingsbijeenkomst van de Republikein in Hartford, Connecticut. Foto Brian Snyder/Reuters

Tom Nichols is hoogleraar Veiligheidsvraagstukken aan het Naval War College in Rhode Island. Hij doceerde aan de universiteiten van Harvard, Georgetown en Dartmouth. Maar wat hem écht een autoriteit maakt, is zijn tv-carrière. Vijf jaar op rij won hij het legendarische kennisspel Jeopardy! „Ha! Dan nemen ze je hier in Amerika pas serieus.”

Het is een goed moment om met Tom Nichols af te spreken. Hij is niet alleen wetenschapper en trivia-kenner. Hij is ook een invloedrijke conservatieve denker, en een drijvende kracht achter de anti-Trump-beweging in de Republikeinse partij, #NeverTrump. Dinsdag wordt een cruciale dag voor hem. Donald Trump lijkt die dag met gemak de voorverkiezingen in New York te gaan winnen, waarmee hij een nieuwe stap naar de nominatie zet. Er staan in New York 95 gedelegeerden op het spel. Trump moet winnen om dichter bij de benodigde eindscore van 1.237 gedelegeerden te komen.

Bij de Democraten is Hillary Clinton de grote favoriet voor de zege in New York. Het is háár staat, ze heeft als senator voor New York gediend. Bernie Sanders, die de laatste weken staat na staat won, en ook in New York volle zalen trekt, komt erachter dat staten winnen en enthousiasme genereren niet hetzelfde is als een voorverkiezing winnen. Clinton bleef, ook toen ze verloor, nog altijd gedelegeerden winnen.

De Republikeinse voorverkiezingen waren tot voor kort een Trump-show. De Republikein won veel meer gedelegeerden dan zijn (verdeelde) tegenstanders. Maar de laatste weken komt er zand in de machine. Trump heeft moeite gewonnen gedelegeerden vast te houden. Op partijconventies in verschillende staten blijken tegenstanders als Ted Cruz, op dit moment de enige kandidaat achter wie de partijtop zich morrend heeft geschaard, gedelegeerden van Trump af te snoepen.

Strijd wordt gedisciplineerder

Het is een teken dat de strijd tegen Trump gedisciplineerder wordt gevoerd, en dat de New Yorkse miljardair zijn populariteit moeizaam vertaalt in een opmars in de partijbureaucratie. Nichols: „Dat is tekenend voor de zwakte van Donald Trump. Iedere andere kandidaat zou in deze fase hoogte winnen, sterker worden. Zo gaat het altijd. Trump gaat juist naar beneden, en verliest. De vraag is alleen: is hij gevallen vóór de partijconventie in juli?”

Lange tijd lieten de Republikeinen Trump passief over zich heen komen, zegt Nichols. „Alsof hij al gewonnen had. Het was een vijandige overname van een Republikein die de naam niet mag dragen, en niemand deed iets.” In het online tijdschrift The Federalist, veel gelezen onder radicale conservatieven, begon Nichols tegen Trump te fulmineren. „Trump gelooft niet in typisch conservatieve ideeën, zoals een kleine overheid, lage belastingen of een sterk leger. Hij is een liberaal, die bevriend was met Bill Clinton. En nog emotioneel instabiel ook.”

Nichols noemde Trump in zijn stukken ‘de hipster-kandidaat’, en ‘de selfie-kandidaat’. „Hij staat voor een manier van leven die tekenend is voor de afhankelijke Amerikaan van nu. Mensen die wel van alles van de overheid willen, maar geen verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen leven, en geen principes hebben.”

Langzaam begon de conservatieve vleugel zich te verenigen achter Ted Cruz. Hij begint eindelijk voorverkiezingen te winnen, en zijn campagne komt op stoom. Maar conservatieve eenheid achter één kandidaat is niet genoeg, zegt Nichols. Een paar weken geleden schreef hij een provocatief stuk, dat veel losmaakte onder Republikeinen. Als Trump de Republikeinse nominatie wint, schreef hij, gaat hij in november op Hillary Clinton stemmen.

Hij schreef: „De toekomst van de hele conservatieve beweging staat op het spel. Een overwinning van Clinton op Trump is misschien de enige manier om die te redden.” Dat is de consequentie van Trump verwerpen, zegt Nichols. #NeverTrump moet ook écht betekenen: nóóit een stem op Trump.

Geen haatbrieven

Een Clinton-endorsement in The Federalist! Het blad dat de Clintons consequent als criminelen, machtswellustelingen en perverselingen afschildert. Nichols: „Ik had haatbrieven verwacht, maar ik kreeg juist veel steun. Zo groot is de nood onder conservatieven nu, dat zelfs de gehate Clinton nog beter is dan Trump.” Dit, zegt Nichols, „is de ‘Hamilton-regel’.”

De wát? De gedachte hierachter, zegt Nichols, is in New York terug te vinden, op Broadway. Daar is al maanden de musical Hamilton de grootste hit, over het leven van de founding father Alexander Hamilton (1755-1804). Deze Hamilton was lid van de federalistische Partij van president John Adams. Hamilton haatte Adams. Hij vond hem te gematigd, te zwak. Bij de presidentsverkiezingen van 1800 besloot hij Adams te verraden, en zijn tegenstander Thomas Jefferson te steunen, van de rivaliserende Democratisch-Republikeinse Partij. Drama alom. Hoe kon hij dat doen?

Nichols: „Hamiltons idee was simpel. Je kunt beter je grootste vijand in het Witte Huis hebben, dan iemand die zich voordoet als vriend.”

De Republikeinen hebben lang een andere stelregel aangehouden, zegt Nichols, de zogeheten ‘Buckley-regel’, genoemd naar de conservatieve denker William Buckley. Als je moet kiezen, zegt die regel, kies je altijd voor de meest conservatieve kandidaat. Die regel heeft ervoor gezorgd dat de Republikeinen steeds verder naar rechts afdreven. Volgens deze regel zou in november iedere conservatief Trump boven Clinton moeten verkiezen.

„Als Trump wint, moeten de Republikeinen in november hun best doen de presidentsverkiezingen te verliezen”, zegt Tom Nichols. Net zoals Alexander Hamilton de verkiezingen van 1800 bewust saboteerde. „Dus dat betekent inderdaad steun aan Hillary Clinton, de politicus die ik na Trump het meest haat. Dan hoeven we geen verantwoordelijkheid te nemen voor Donald Trump in het Witte Huis, en kunnen we ideologisch zuiver blijven. Op de langere termijn zal dat ons helpen. We moeten sterven, voor we weer uit de dood kunnen opstaan.”