Over tweehonderd jaar is je stoel klaar

Op designspektakel Salone del Mobile in Milaan maken ontwerpers dit jaar kritische kanttekeningen bij hun vak. En er wordt opvallend veel voor kinderen ontworpen.

Verrassendste presentatie: The New Forest en The Tree Trunk Chair van Maarten Baas. Een logobos en een boomstoel die over 200 jaar klaar zijn.

1604cul_schaduw_lux_6

Aai eens een schaap of een geit, in plaats van je touch screen. En wat nou nieuw, nieuwer, nieuwst? Plant een boom en over 200 jaar is je stoel klaar.

De gezichtsbepalende Nederlandse ontwerpers hebben de Salone del Mobile, het jaarlijkse designspektakel in Milaan, aangegrepen om even pas op de plaats te maken. Met intelligente, niet-cynische presentaties plaatsen ze deze week een paar kritische kanttekeningen bij hun vak.

Hay

Beste nieuwe lamp: De pc van Pierre Charpin voor Wrong.London, het nieuwe lampenmerk van het Deense Hay. De armen scharnieren met gasveren. De lichtsterkte is instelbaar met een touch dimmer. In grijs, zwart en geel. Prijs nog niet bekend. Hay

Waarom zou je bijvoorbeeld nog ontwerpen voor een wereld die al zo vol spullen is? Die vraag stelt Hella Jongerius, een van de invloedrijkste ontwerpers ter wereld. Ze heeft de etalages van La Rinascente ingericht, het grote warenhuis naast de Dom van Milaan. Duizenden toeristen kunnen zich daar vergapen aan curieuze machines die als wajangpoppen met schaduwen vragen over het ontwerpvak stellen. Zijn alle mogelijkheden van design al verkend? Die vraag beantwoordt Jongerius met dertien ronddraaiende schaalmodellen van beroemde stoelen. Opeens staan de designklassiekers stil en vormen hun schaduwen op de achterwand van de etalage het woord POSSIBILITIES, mogelijkheden.

Waarom zou je nog ontwerpen voor een wereld die al zo vol spullen is?

Maarten Baas, bekend van zijn geblakerde en gekleide meubels in uitbundige presentaties, verrast dit keer met een opvallend serene tentoonstelling. Op een bovenetage in de chique Via Savona komt hij met twee ontwerpen die de Milanese zucht naar noviteiten in een ander perspectief zet.

The New Forest is een voorstel voor een tweehonderd voetbalvelden groot bos in de Flevopolder. Door verschillende soorten bomen te planten is met Google Earth of een drone het woord NEW te lezen. Dat wil zeggen: in de 23ste eeuw, als het bos volgroeid is. Zijn Tree Trunk Chair vraagt niet minder geduld. Door een boom te planten naast een metalen mal met het negatief van een stoel kan over twee eeuwen, als de stam in de mal is gegroeid, een grote houten fauteuil worden geoogst.

 Bertjan Pot

Opvallendste styling: Speciaal voor de Utrecht Stoel (1936) van Gerrit Rietveld ontwierp Bertjan Pot de stof BoxBlocks, een opdracht van het Italiaanse Cassina. Verkrijgbaar in diverse kleurcombinaties. Bertjan Pot

Ook de Design Academy Eindhoven maakt een statement. In de buitenwijk Lambrate heeft de hippe designopleiding onder de noemer Touch base een terug-naar-de-natuuropstelling gemaakt. Kippen, geiten en schapen verwelkomen de bezoeker, die daarna over houtsnippers loopt naar een tentoonstelling met producten met een hoge aaibaarheidsfactor, zoals jasjes van mensenhaar. In een tijd waarin digitale technologie steeds meer de overhand krijgt, zegt directeur Thomas Widdershoven, leeft onder zijn studenten het besef dat het tijd is voor meer tactiele producten.

Modieus hobbelpaard

Campana

Wonderbaarlijkste kast: Het Aquário Cabinet van Humberto en Fernando Campana, de Braziliaanse broers. Gelimiteerde editie van het Spaans B.D., 9.500 euro. Campana

Tot zover de reacties op de hijgerigheid die eigen is aan de designbeurs. Elders in Milaan is het als vanouds de Salone del Marketing, waar met veel trompetgeschal het nieuwe wordt gevierd. Al lijkt het erop dat gewoon dit jaar vaak al gek genoeg is. Minimalistische ontwerpers als Jasper Morrison, Konstantin Grcic en de broers Bouroullec zijn alom aanwezig. En het Deense Hay, dat van betaalbaar, goedgemaakt design het handelsmerk heeft gemaakt, loopt voorop. Ook helemaal van 2016: het volledig grijze en betaalbare kantoormeubilair van Lensvelt, toepasselijk de Boring Collection genoemd.

 Vitra

Beste nieuwe stoel: De APC, de All Plastic Chair, van Jasper Morrison voor Vitra. Superlicht, want gemaakt van drie met gas gevulde plastic onderdelen. Een lust voor het oog, en betaalbaar: 235 euro. Vitra

Een andere opvallende trend is design voor kinderen. Het wemelt in Milaan van de modieuze hobbelpaarden. Marcel Wanders heeft voor het Duitse Cybex zelfs een complete collectie kindermeubilair ontworpen. Uiteraard met eco-motief: stoelen gedecoreerd met bloemen, een varken als opbergdoos voor speelgoed.

Meer nog dan andere jaren lijkt de Salone dit jaar een Hollands feestje, bijna een satelliet van de Dutch Design Week in Eindhoven. Niet alleen zijn Nederlandse fabrikanten prominent aanwezig, ook veel grote buitenlandse fabrikanten presenteren ontwerpen van Nederlandse hand.

 Artifort

Meest ingenieuze fauteuil: De Niloo door Khodi Feiz voor Artifort. Artifort

Dutch Design toont deze week in Milaan eveneens zijn lelijke gezicht. In het Palazzo Turati is de tentoonstelling Masterly, met werk van 120 Nederlandse ontwerpers. De locatie is subliem, met oogverblinde stijlkamers waar de bezoekers alleen met slofjes over het parket mogen rondlopen. En de presentatie door stylist Maarten Spruyt is voortreffelijk. Maar helaas missen de getoonde ontwerpen, een enkele uitzondering daargelaten, elke vorm van urgentie.

Komen we terug bij Hella Jongerius. De in Berlijn wonende ontwerper stond dinsdagmorgen op de grote beurs aan de rand van de stad in de stand van Kvadrat, een Deense fabrikant waarvoor ze tapijten ontwerpt. De Salone leidt aan obesitas, zegt ze. Zelfs in de hal met de gezichtsbepalende fabrikanten durft ze nauwelijks rond te lopen. „Nee, dat moet ik niet doen. Dat haalt alle zuurstof uit mijn bloed.”

Met haar etalages in het centrum van de stad hoopt Jongerius de in haar ogen noodzakelijke discussie over het ontwerpvak los te maken. „Hoog tijd”, zegt ze, „dat wij als ontwerpers een kritische houding aannemen.”