Met stokjes eten? Nee, met blaadje

Illustratie Irene Goede

Kun jij met stokjes eten? De eerste keer is altijd pielen. Heb je net een stukje kip naar je mond gebracht, valt het weer op je bord. Maar stel nu dat je in China was geboren. Dan had je nu al zo vaak met stokjes geoefend dat je ook hele kleine, fijne rijstkorrels vast kon klemmen.

Met bestek eten moet je leren. En of je liever stokjes gebruikt of mes en vork, hangt af van wat je thuis hebt geleerd.

Voor chimpansees geldt precies hetzelfde. Huh? Gebruiken chimpansees bestek? Jazeker, als ze mieren of termieten gaan eten.

Mieren en termieten kunnen gemeen bijten. Zomaar een nest uitgraven is daarom een stom idee. Chimpansees hebben daar wat op gevonden: ze porren met een tak of stok in het nest. De insecten die op de stok klimmen worden door de chimp omhoog gehengeld en opgeslurpt.

Bijna alle chimpansees gebruiken stokken om naar mieren en termieten te vissen. Bíjna alle, want in het Budongo-bos in Oeganda leven chimpansees die nog nooit met stokken hebben gegeten.

Biologen hebben het stokken eten wel gestimuleerd. Ze lieten bijvoorbeeld takken slingeren in de buurt van een holle boom met honing. Soms staken ze al een tak naar binnen. Kijk dan, chimpansee! Je hoeft de tak alleen maar uit de stam te halen en de honing op te likken. Maar de Budongo-chimps vertikten het.

Zijn de chimpansees in Budongo dan zo dom? Nee. Stokken vinden ze gewoon niets. Bladeren, die zijn pas handig! De chimps kauwen bijvoorbeeld eventjes op een blad en maken er zo een sponsje van. Daarmee zuigen ze dan honing op, of water. Zie maar eens water op te lepelen met een stok!

In Budongo gebruiken chimpansees zelfs bladeren om mieren te eten. Een bioloog heeft dat nu gezien. Hij zag twee mannetjes zitten, middenin een mierenzwerm. Zodra er een bladje was volgelopen met, raapten ze op en likten de mieren eraf. Zo plukten de apen makkelijk mieren van de grond, zonder veel gebeten te worden. Soms bogen de chimps een jong plantje richting de mieren, zodat de mieren op het blad kropen. Daarna slobberden ze de mieren op, zonder gebeten te worden.

Stokken, bladeren, stokjes of mes en vork? Het is maar net wat je hebt geleerd!