Action wil nog veel meer groeien, vooral in het buitenland

Retail De omzet van budgetwinkel Action groeide het afgelopen jaar met 32 procent. Nieuwe topman Sander van der Laan wil nóg meer winkels.

Het aantal vestigingen van de winkel neemt enorm toe, al vanaf de oprichting. Foto ANP

„Dirk-Jan, waar staat de groene aanslagreiniger?” Sander van der Laan, de nieuwe topman van Action is onderweg naar een schap om zijn favoriete product te laten zien, maar moet een teleurstelling verwerken: het is uitverkocht.

Het is inherent onderdeel van de formule van Action: de winkel verkoopt een steeds wisselend assortiment met lage prijzen – en op is dus op. Van de 6.000 items die een winkel gemiddeld verkoopt, van shampoo voor dertig cent tot kerstversiering, zitten 1.500 vast in het assortiment, de rest verandert voortdurend.

En met succes, want het afgelopen jaar groeide de omzet van Action, eigendom van investeringsmaatschappij 3i, met 32 procent. Die omzet is nu 2 miljard euro met een bedrijfsresultaat van 226 miljoen euro, volgens de jaarcijfers die Action donderdag publiceerde. De afgelopen jaren groeide de Action met vergelijkbare percentages: in drie jaar tijd verdubbelde de omzet.

Dat komt vooral doordat het aantal vestigingen van de winkel enorm toeneemt, eigenlijk al vanaf de oprichting. In 1993 openden Rob Wagemaker en de broers Gerard en Boris Deen de eerste Action in Enkhuizen. Het Britse 3i betaalde in 2011 een half miljard voor 250 Actions, nu zijn het er 685. De helft daarvan zit in Nederland, de rest in België, Luxemburg, Oostenrijk, Duitsland en Frankrijk.

Misschien is het niet het makkelijkste moment om aangesteld te worden als topman, want waarom zou iets anders moeten? „Ik stap op een trein die al op hoge snelheid rijdt,” zegt Van der Laan, die de afgelopen achttien jaar voor Ahold voornamelijk bij Albert Heijn werkte. Begin dit jaar nam hij officieel de functie van Ronald van der Mark over, maar hij loopt al sinds 1 oktober rond bij het bedrijf.

Als supermarktman is de Action voor hem een „ander soort winkel”, maar zijn er wel overeenkomsten met zijn vorige werkgever, zoals de dagelijkse bevoorrading en het supermarktconcept van de winkel. Daarnaast brengt hij internationale ervaring naar een bedrijf dat in het buitenland wil groeien.

Naar Frankrijk en Duitsland

De komende jaren wil Van der Laan vooral de lijn van zijn voorganger doortrekken. Dat betekent een hogere omzet per vestiging, maar vooral ook: meer winkels. Eind 2016 moet de Action uitkomen boven de 800 filialen. „Frankrijk en Duitsland hebben daarbij nog het meeste groeipotentieel”, zegt Van der Laan. De Nederlandse markt is met 342 Actions al behoorlijk verzadigd.

Helpt zijn ervaring ook om het aantal winkeldochters te verminderen? Volgens Van der Laan is dat helemaal niet zo nodig, het aantal slecht lopende producten valt wel mee: „Artikelen liggen op het schap tot ze worden verkocht. Als een product minder goed loopt, duurt dat langer, maar meestal gaat het uiteindelijk toch de deur uit.”

Daarbij leunt Action sterk op zijn dertien inkopers, die ieder verantwoordelijk zijn voor een categorie producten. Van der Laan: „Zij hebben echt een neus voor leuke producten en het volume dat daarbij past.” Verder maakt de keten de laatste jaren gebruik van een netwerk van 35 man dat in Azië de markt en leveranciers kent.

Er was niet alleen goed nieuws donderdag. Action kreeg ook een tik op de vingers van Rank a Brand, dat merken op duurzaamheid en milieu- en arbeidsomstandigheden controleert. Action kreeg de laagst mogelijke score: 4 uit 36 punten. Die score wijt Van der Laan vooral aan slechte communicatie over wat het bedrijf aan verbetering van duurzaamheid en arbeidsomstandigheden doet. „We scoren laag omdat we te weinig rapporteren.” Volgens de nieuwe topman heeft de Action „wel degelijk” een aantal programma’s voor duurzaamheid. Zo moet iedere leverancier van Action lid zijn van het BSCI, dat arbeidsomstandigheden en veiligheid bij de productie wil verbeteren, en moeten alle textielleveranciers het recente Bangladesh-akkoord ondertekend hebben, dat hetzelfde nastreeft. Dat moet de Action beter naar buiten brengen, vindt Van der Laan. Hij belooft meer informatie in de tweede helft van dit jaar.

Een topmannenkerkhof?

Opvallend bij Action is het grote verloop van topmannen. Johan Pardoel, die topman was voor Van der Laans voorganger Van der Mark, hield het na een paar maanden voor gezien en in 2014 stapte ook de financieel topman op. Van der Laan nuanceert het beeld van Action als kerkhof van topmannen. Zijn voorganger werkte er vier jaar, de inkoopdirecteur nu drie en de director of operations zelfs al zeventien jaar. Hoe lang denkt Van der Laan zelf bij Action te blijven? „Ik heb de ambitie om hier een groot aantal jaren te werken.”