Ook dit seizoen trapt Kimmy Schmidt op tenen

De makers van Unbreakable Kimmy Schmidt maken hun ‘overgevoelige’ critici belachelijk in het nieuwe tweede seizoen van de serie.

Als Titus Andromedon (gespeeld door Tituss Burgess) in het nieuwe seizoen van de Netflix-serie Unbreakable Kimmy Schmidt (UKS) besluit een theatermonoloog te houden als Japanse geisha valt het hele internet over hem heen. De homoseksuele Afro-Amerikaanse hoofdrolspeler zou een hele cultuur beledigen met zijn verkleedpartij. Hij belandt in een ‘top vijf van Hitlers’ van een actiegroep die zich inzet voor de respectvolle afbeelding van Aziatische cultuur in entertainment. Burgess komt binnen op nummer drie, de echte Hitler haalt zijn eigen topvijf niet.

Deze verhaallijn in het tweede seizoen dat deze vrijdag in zijn geheel op Netflix verschijnt, is een niet zo subtiele knipoog naar de controverse die UKS vorig jaar omringde. De comedyserie draait om een jonge vrouw (Ellie Kemper) die haar tienerjaren doorbracht in een sekte en na haar bevrijding haar leven probeert op te bouwen in New York. UKS werd gelauwerd om diens kritiek op de Amerikaanse samenleving door kwesties als ongelijkheid en vrouwenemancipatie door de bril van de naïeve en wereldvreemde Kimmy te bekijken.

UKS heeft weinig problemen, schreef The Daily Beast vorig jaar, „maar diversiteit is er een van”. En dat is volgens filmwetenschapper Dan Hassler-Forest van de Universiteit Utrecht juist een belangrijk concept waar televisie- en filmmakers mee worstelen. De niet-blanke (en niet-hetero) bevolking in de Verenigde Staten wordt steeds groter. Volgens onderzoeksbureau Pew Research Center zullen niet-blanke bevolkingsgroepen in 2055 meer dan 54 procent van de totale populatie beslaan. „Massamedia hebben een geschiedenis waarin alles wat niet binnen een bepaalde dominante lijn viel gemarginaliseerd werd. Je ziet nu een bredere Amerikaanse maatschappelijke beweging die oproept dit te corrigeren.”

Deze ‘nieuwe’ televisiekijker wil zich vertegenwoordigd zien en niet meer als stereotype. Series zoals The Wire – met een overwegend zwarte cast en niet vanzelfsprekende heteroseksuele personages – droegen volgens Hassler-Forest bij aan een groeiende vraag naar meer diversiteit. Dit verklaart alleen de afgelopen jaren al de opkomst en succes van series zoals Master of None, Black-ish, The Mindy Project en Transparent.

Maar diversiteit is een mijnenveld voor film- en televisiemakers. De werkgever van Kimmy die haar Indiaanse achtergrond afzweert om blank te zijn, werd door critici als beledigend ervaren voor Native Americans, maar was juist bedoeld als een kritiek op de absurde privileges die blanken genieten in Amerika.

‘Het is net South Park’

Hoofdrolspeler Titus Burgess vindt de diversiteitskritiek maar onzin, vertelt hij tijdens een interview in een New Yorkse hotelkamer eind maart. „Ik denk dat mensen gewoon zoeken naar dingen om boos over te zijn”. De acteur sprak zich afgelopen jaar fel uit tegen de kritiek die de serie kreeg over de afbeelding van ras en cultuur. Volgens hem is Unbreakable Kimmy Schmidt vergelijkbaar met South Park: een serie die iedereen op de hak neemt en waar iedereen – en dus niemand – het slachtoffer is. Burgess: „We werken met mensen die niet wegkijken van de problemen in de Amerikaanse samenleving. Al die mensen die ons hierover bekritiseren zijn het vermogen kwijt geraakt om na te denken.”

De makers van de Netflix-serie slaan terug in hun nieuwe seizoen en maken de ‘overgevoelige’ critici van hun diversiteitsprobleem belachelijk met de verhaallijn waarin Burgess zich opmaakt als geisha Murasaki.

Boze demonstrant: „De afbeelding van Murasaki is aanstootgevend. Ze is een geisha, serieus?”

Burgess: „Maar dat was ze ook echt!”

Demonstrant: „Typisch. Waarom kan ze geen succesvolle zakenvrouw zijn? Of een hoogleraar? Of een huisvader?”