‘Rijken hadden invloed register’

Register voor financiële opsporing moet toegankelijk zijn voor iedereen.

Een belangrijk instrument waarmee het kabinet witwassen, terrorismefinanciering en fraude wil bestrijden, is een wassen neus. Minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën, PvdA) heeft bij het ontwerp ervan zijn oor te veel laten hangen naar rijke familieondernemers, die met een beroep op privacy de effectiviteit ervan hebben ondermijnd.

Dat stelt directeur Leo de Boer van het Verbond van Verzekeraars, de branchevereniging, in een gesprek met NRC. „Gaat het nou om boeven vangen of om privacy? Als de minister echt wil doorpakken, dan moet hij nog een paar stappen zetten zonder de belanghebbenden een vals beroep op de privacy toe te staan.”

Dijsselbloem wil uiterlijk juli volgend jaar een register hebben opgetuigd met informatie over de uiteindelijke belanghebbende bij een vennootschap of juridische entiteit, de zogeheten ubo (ultimate beneficial owner). Dat moet van de Europese Commissie, die zo’n register verplicht heeft gesteld voor EU-landen. Het achterhalen van de ubo is van belang omdat malafide personen hun rol vaak proberen te verhullen via ingewikkelde constructies.

De bestrijding van fraude, witwassen, terrorismefinanciering en belastingontduiking heeft sinds de onthullingen op basis van de gelekte administratie van het Panamese adviesbureau Mossack Fonseca (de zogeheten Panama Papers) opnieuw de aandacht getrokken van beleidsmakers wereldwijd.

Dijsselbloem wil het register echter alleen volledig toegankelijk maken voor opsporingsdiensten en toezichthouders zoals De Nederlandsche Bank. Andere partijen, zoals verzekeraars en banken, krijgen slechts deels toegang.

De Boer wijst erop dat verzekeraars een belangrijke rol hebben bij het opsporen van fraude, witwassen en andere malversaties. Zij hebben de wettelijke plicht om te achterhalen wie de ubo is van hun klanten, bijvoorbeeld bedrijven die verzekeringen afsluiten. In het openbare gedeelte van het register zit echter te weinig informatie om goed onderzoek te doen.