Komt er een supersnelle enquête?

Uit de wandelgangen Komt er na de Panama Papers een ‘mini-enquête’ over belastingontwijking? De Tweede Kamer delibereert.

SP-Kamerlid Ronald van Raak, voorzitter van de Tijdelijke commissie evaluatie Wet op de parlementaire enquête die het nieuwe instrument introduceerde. Foto ANP / Bart Maat

Opkomstplicht

Hét buzzwoord de laatste dagen aan het Binnenhof: „de mini-enquête”. Naar aanleiding van de Panama Papers willen drie linkse partijen (PvdA, SP en GroenLinks) betrokkenen uit de financiële wereld ondervragen over belastingontwijking. De vorm die ze op het oog hebben is een snelle versie van de parlementaire enquête. Dus: opkomstplicht, verhoor onder ede, maar geen tijdrovend vooronderzoek. De drie linkse initiatiefnemers willen dat graag het liefst nog vóór de zomer.

Gemoedelijk uurtje

De parlementaire pers constateerde al eerder dat er een meerderheid is voor het plan in de Tweede Kamer. Woensdag moest blijken of PvdA, SP en GroenLinks die ook écht hebben. Plaats van handeling: de procedurevergadering van de vaste Kamercommissie Financiën, een gemoedelijke bijeenkomst van een uurtje waarin Kamerleden hun agenda doornemen en de meeste punten voor kennisgeving aannemen.

Interne notitie

Maar nu waren er nogal wat bezwaren tegen de ‘mini-enquête’. Zo is het een nieuw instrument waarmee de Kamer nog geen enkele ervaring heeft: het werd in februari dit jaar voorgesteld door een commissie onder leiding van SP’er Ronald van Raak. Daarnaast zouden overhaaste verhoren de latere strafvervolging van fraudeurs kunnen hinderen, waarschuwden juristen van het parlement in een interne notitie: verklaringen in een parlementaire enquête tellen immers niet als bewijsmateriaal in de rechtszaal.

Zorgvuldig en netjes

Toch voelde een ruime meerderheid wel voor het experiment: alleen VVD, CDA en de fractie-Van Vliet steunden het voorstel niet. Natuurlijk, verzekerden de voorstanders, het moet allemaal wel „zorgvuldig”, „netjes” en „volgens het protocol” verlopen. En dus mag initiator Ed Groot (PvdA) een onderzoeksvoorstel gaan schrijven. Of we die verhoren dan nog voor de zomer gaan krijgen? Zeer de vraag.