Een Caravaggio op je zolder

Het schilderij werd in 2014 gevonden toen er op een zolder in een landhuis een lek was. Het is mogelijk miljoenen waard.

Gevonden: Judith onthoofdt Holofernes, mogelijk van Caravaggio. Foto Reuters

In een landhuis in de Zuid-Franse stad Toulouse is mogelijk een Caravaggio ontdekt: experts zijn verdeeld over de echtheid van deze Judith onthoofdt Holofernes. Het schilderij meet 144 bij 175 centimeter en is vervaardigd tussen 1600 en 1610. Het is na de vondst, in april 2014, in het diepste geheim vervoerd naar het atelier van de Parijse expert Eric Turquin.

Daar is het doek sindsdien onderzocht door kunsthistorici, conservatoren, restaurateurs en radiologen. Ook bracht het drie weken door in de laboratoria van het Louvre. Het schilderij moest worden schoongemaakt, maar verkeert verder in relatief goede conditie voor een werk dat honderdvijftig jaar verstopt op een zolder lag.

Waarschijnlijk heeft een voorvader die onder Napoleon vocht het meegenomen uit Spanje. Dat het werk op zolder is beland heeft mogelijk te maken met de gewelddadige scène die erop wordt afgebeeld: niet echt een schilderij om op te hangen in een slaapkamer of een eetkamer.

Eric Turquin is intussen redelijk overtuigd van de authenticiteit van Judith onthoofdt Holofernes, dat deze week voor het eerst werd getoond aan de pers. „Het licht, de energie zijn typisch Caravaggio, zonder vergissingen, gemaakt met een trefzekere hand en in een schilderstijl die het werk authentiek maken”, zei hij. En: „Een schilder is net als wij, hij heeft eigenaardigheden. En in dit werk zie je de eigenaardigheden van Caravaggio. Niet alle eigenaardigheden, maar wel veel ervan. Genoeg om zeker te zijn dat dit de hand, het handschrift van deze grote kunstenaar is.”

Maar Turquin zegt tegen The Art Newspaper ook dat meer onderzoek nodig is. Hij erkent dat er nog geen consensus over de toeschrijving is. „En daar ben ik ook niet naar op zoek.”

Hij wijst erop dat ook over de vorige grote vondst van een Caravaggio, in 1991 in de National Gallery van Ierland, nog steeds geen volledige overeenstemming is of het wel of niet om een echt werk van de Italiaanse meester gaat.

Andere experts betwisten inderdaad de authenticiteit van Judith onthoofdt Holofernes, zij wijzen erop dat er veel kopieën zijn gemaakt van Caravaggio – ook van dit werk is een kopie bekend. Ook zijn er in archieven beschrijvingen van het werk gevonden. Een probleem is echter dat Caravaggio zijn werken nooit signeerde.

Caravaggio-expert Mina Gregori bijvoorbeeld zegt in het Franse blad Le Quotidien de l’Art dat volgens haar het schilderij „niet een origineel” is, ondanks de „niet te ontkennen kwaliteit van het werk”.

Frankrijk heeft het schilderij verklaard tot ‘nationale kunstschat’, waardoor het dertig maanden lang niet mag worden geëxporteerd. De publicatie van het exportverbod is de reden dat de vondst nu, volgens Eric Turquin „vroegtijdig”, bekend is geworden.

De eigenaren van Judith onthoofdt Holofernes, die anoniem willen blijven, gaan het verkopen. De waarde wordt geschat op misschien wel 120 miljoen euro, als het een echte is.