Waarom krijgt die maffioso een podium op de Italiaanse tv?

Na een tv-interview met een bekend maffialid ligt de Italiaanse presentator Bruno Vespa onder vuur. Essentiële vragen werden niet gesteld.

Presentator Bruno Vespa introcuceert Salva Riina (links). zoon van maffialeider Toto Riina.

Als Hitler op een dag terugkomt uit de hel, zou ik hem dan ook niet kunnen interviewen? Bruno Vespa, de presentator van het meest bekeken praatprogramma op de Italiaanse tv, begrijpt de opwinding en verontwaardiging niet. Vorige week had hij een interview met Salvo Riina, een zoon van de beruchte maffialeider Totò Riina. Vespa zag dat als een waardevol „portret van binnenuit van een van de belangrijkste maffiafamilies uit de Italiaanse geschiedenis”, zo schreef hij aan de Italiaanse krant Corriere della Sera.

Dat zijn veel Italianen niet met hem eens. Het regent al dagen boze commentaren, en donderdag bespreekt de parlementaire antimaffiacommissie de zaak. De publieke omroep zou een veroordeelde maffioso niet een dergelijk podium moeten bieden, zeggen veel familieleden van slachtoffers van vader Riina. Roberto Saviano, auteur van het boek Gomorrah, over de Napolitaanse georganiseerde misdaad, vindt dat Vespa de verborgen boodschappen in het gesprek niet heeft begrepen of heeft willen begrijpen.

Er werd hem weinig in de weg gelegd. Vespa, presentator van het programma Porta a Porta, staat erom bekend belangrijke gasten in zijn show te krijgen omdat hij hen vrijwel nooit het vuur aan de schenen legt. Hij is er nu zelfs mee akkoord gegaan dat Salvo Riina pas het groene licht gaf voor uitzending nadat hij het interview had teruggezien.

Salvo Riina (39) heeft een veroordeling van bijna negen jaar uitgezeten wegens lidmaatschap van de maffia en mag zonder toestemming niet zijn woonplaats in het noorden, Padua, verlaten. Zijn vader Totò, nu 85 jaar, zit een levenslange gevangenisstraf uit na veroordelingen voor tientallen moorden en bomaanslagen, met als meest geruchtmakende de bomaanslagen, in mei en juli 1992, op de magistraten Giovanni Falcone en Paolo Borsellino. Ook Salvo’s broer Giovanni heeft levenslang gekregen.

In het interview vertelde Riina jr. ontspannen over het familieleven met zijn vader – die toen een van de meest gezochte misdadigers van Italië was. Zo keken ze in het voorjaar van 1992, toen de grote maffiamoorden werden voorbereid, samen nachtenlang naar de zeilwedstrijden in de America’s Cup, waaraan toen ook een Italiaans jacht deelnam. Dit was de oude maffia, de echte, zo vat Saviano de onuitgesproken boodschap van Salvo Riina samen. Voor ons was familie nog het belangrijkste. Wij hadden principes.

„Waarom moet ik zeggen dat mijn vader iets fout heeft gedaan?” antwoordde Riina op een vraag. „Dat is aan de staat, niet aan mij.” De maffia? „Dat heb ik me nooit afgevraagd, ik weet niet wat dat is. Tegenwoordig kan de maffia alles en niets zijn.”

Over de moorden op Falcone en Borsellino wilde hij niets kwijt. Hij ging naar huis toen hij het nieuws hoorde over de bomaanslag op Falcone. Zijn voortvluchtige vader zat tv te kijken. Had hij een vermoeden dat zijn vader de opdracht hiervoor had gegeven? „Nee, dat heb ik nooit vermoed.” Waarom hij dan negen jaar later tegen een vriend hierover opschepte, in een afgeluisterd telefoongesprek? Die vraag, net als vele andere, werd niet gesteld door Vespa.