VNG: dreigend tekort opvang is schuld kabinet

Asielzoekers Gemeenten verwerpen het verwijt van staatssecretaris Dijkhoff (Asiel, VVD) dat ze niet vlot genoeg zijn bij realisering opvangplekken.

Eem noodopvang ''nieuwe stijl'' van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA), in Almere. Foto Remko de Waal/ANP

Het dreigende tekort aan opvangplekken voor asielzoekers heeft het kabinet over zichzelf afgeroepen. Dat zegt vicevoorzitter van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) Hubert Bruls, ook burgemeester van Nijmegen.

Hij reageert namens de VNG op staatssecretaris Dijkhoff (Asiel, VVD), die dinsdag zei dat gemeenten „niet vlot genoeg” zijn in het realiseren van opvangplekken. Nederland stevent voor juli af op een tekort van duizenden opvangplekken, zo meldden NRC en Reporter Radio (KRO) dinsdag.

Volgens Bruls (CDA) ligt dat niet aan gemeenten, maar aan het Rijk. Hij noemt de kabinetsaanpak van de vluchtelingenkwestie „halfslachtig”. „Er ligt een akkoord tussen kabinet en gemeenten dat uitgaat van een grote instroom van asielzoekers. En tegelijkertijd zegt premier Rutte in de Kamer dat het met die instroom wel zal meevallen door de asieldeal met Turkije.”

Kabinet accepteerde dat veel gemeenten te weinig deden, terwijl andere wél opvang uit grond stampten

Hubert Bruls vicevoorzitter VNG

Die geruststellende toon benadeelt lokale bestuurders die hun nek willen uitsteken, zegt Bruls. „Je inwoners horen dat Rutte ook zeggen. En dan moet jij als burgemeester uitleggen waarom jij toch zo gek bent om vijfhonderd opvangplekken te regelen. Ik hoor steeds meer lokale bestuurders zeggen dat ze hun plannen niet kunnen waarmaken door een gebrek aan draagvlak.”

Bruls mist leiderschap. „Je moet als kabinet uitstralen: wij vangen die vluchtelingen op. In plaats daarvan praat men met twee monden. „Gevolg: te veel vrijheid voor gemeenten. Het kabinet accepteerde dat een groot aantal gemeenten te weinig deed, terwijl andere gemeenten wél opvang uit de grond stampten.” Zo kon het gebeuren, zegt Bruls, dat in het landelijke debat sinds afgelopen najaar het streeftal van op te vangen asielzoekers per opvanglocatie achteruit is gehold. „Nijmegen koos voor opvang van 3.000 asielzoekers. Even later vonden we als Nederland 2.000 asielzoekers ineens te veel. We doken onder de 1.000 en spraken over 400 plekken per noodopvang.” Inmiddels pleiten tal van gemeenten voor kleinschalige opvang, voor 100 à 150 mensen. „Heel charmant”, zegt Bruls. „En ineens ziet de staatssecretaris dat hij met een probleem zit. Hij had van meet af aan dwingender moeten optreden.”

Zijn gemeenten die geen opvang regelen hiervoor niet zelf verantwoordelijk? Zij onderschrijven toch ook het bestuursakkoord, dat uitgaat van snelle oplevering van tienduizenden opvanggplekken? „Ik ben voor gemeentelijke autonomie”, zegt Bruls. „Maar asielopvang is een rijkstaak. Het Rijk moet de lijnen uitzetten. Beste gemeenten, we gaan deze mensen opvangen. Wir schaffen das. Die regie ontbreekt, en gemeenten moeten kennelijk elkaar aanspreken als er te weinig opvangplekken komen. Dat is onsmakelijk.”