Tbs voor Bart van U. voor doodslag Els Borst en zus

Justitie had naast tbs met dwangverpleging ook een celstraf van acht jaar geëist.

ANP / Aloys Oosterwijk Rechtbanktekening van Bart van U. bij de rechtbank in Rotterdam.

De rechtbank in Rotterdam heeft de 40-jarige Bart van U. veroordeeld tot tbs met dwangverpleging voor het doden van zijn zus Loïs (43) en oud-minister Els Borst (81). Justitie had naast tbs ook een celstraf van acht jaar geëist.

Van U. heeft bekend in 2014 de oud-minister en het jaar daarna zijn zus te hebben doodgestoken. Van U., die last heeft van schizofrenie, wordt door de rechtbank als volledig ontoerekeningsvatbaar gezien. Hiermee wijken de rechters af van wat de deskundigen van het Pieter Baan Centrum hebben gerapporteerd. De rechtbank schrijft:

“Door zijn psychiatrische ziekte lijkt Van U. in een parallelle wereld te leven. In die andere wereld heeft hij zijn eigen zus om het leven gebracht.”

Doodslag, geen moord

Volgens de rechtbank was in beide gevallen sprake van een “plotselinge gemoedsopwelling” en is er daarom sprake van doodslag en geen moord. Het OM vond dat de misdrijven Van U. wel gedeeltelijk konden worden aangerekend. Aan deze vraag om naast tbs een gevangenisstraf op te leggen, geeft de rechtbank geen gehoor.

Van U., een voormalig maritiem officier, verklaarde dat hij Borst in “opdracht van God” heeft gedood om haar euthanasiebeleid. Borst had in haar tijd als minister de strafbaarstelling van euthanasie opgeheven. Ze werd in februari vorig jaar thuis opgewacht en na een woordenwisseling doodgestoken toen ze terugkeerde van een D66-congres.

Zus Loïs werd in 2015 tientallen keren met een mes gestoken nadat ze Van U. een week eerder eierkoeken had aangeboden. “Ze weet dat ik die niet lust”, verklaarde Van U. eerder in de rechtbank. Volgens de man werd hij gepest door zijn zus. Van U. moet van de rechter de begrafeniskosten betalen, nadat de familie van Van U. daar om had gevraagd.

De familie van Van U. noemt de uitspraak een “forse domper” en hoopt op een hoger beroep. Familieleden schrijven in een verklaring:

“Wij vinden het onwaarschijnlijk dat Bart volledig ontoerekeningsvatbaar zou zijn toen hij van twee zeer geliefde mensen op gewelddadige wijze het leven ontnam. Met enkel TBS ontloopt de dader zijn verdiende straf.”

Grote fouten

De commissie-Hoekstra deed eerder onderzoek naar wat er allemaal is misgegaan rond Van U.. In het onderzoeksverslag werd geconcludeerd dat er enorme fouten zijn gemaakt door politie, zorgverleners en vooral het OM. Het OM zou kansen hebben gemist om Van U. te laten opnemen in een psychiatrische kliniek, voordat hij Borst doodde.

Van U. stond in 2012 en 2014 ook voor de rechter. Destijds vroeg het OM niet om dwangverpleging en kwam Van U. relatief snel weer vrij. Van U. werd bijvoorbeeld in 2013 aangehouden bij de ambassade van Israël in Brussel, met messen op zak en een veiligheidsvestaan. Destijds was al duidelijk dat er grote psychische problemen speelden bij de man.