Gefilmd met gevaar voor eigen leven: dagelijks leven in Saoedi-Arabië

De documentaire van de Amerikaanse tv-zender PBS belicht de vele schaduwzijdes van deze belangrijke bondgenoot van het westen.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, John Kerry op bezoek bij de Saoedische koning Salman. Foto Reuters.

Over het dagelijks leven in Saoedi-Arabië is in het westen vrij weinig bekend. Jaarlijks krijgt maar een klein aantal journalisten (en toeristen) de kans om naar het olierijke land af te reizen. Kritische artikelen stelt het Saoedische koningshuis, een belangrijke bondgenoot van het Westen in de strijd tegen terrorisme, niet op prijs.

Om toch een beeld van binnenuit te krijgen liet de Amerikaanse televisiezender PBS een aantal activisten filmopnames maken. In de 50-minuten tellende documentaire ‘Saudi Arabia Uncovered’ tonen ze de grote ongelijkheid in het land - naar schatting leeft ongeveer 10 procent van de Saoediërs in armoede - en het toenemende verzet van de shi’itische minderheid in het land.

Haat richting shi’ieten is onderdeel van het religie-onderwijs, zo blijkt uit een verhaal van een 14-jarige scholier. Ook wordt Saoedische leerlingen geleerd om christenen en joden te haten.

In de documentaire is ook aandacht voor het lot van de prominente blogger Raif Badawi. Hij kreeg tien jaar cel en duizend zweepslagen voor zijn kritiek op de fundamentalische islam, de staatsgodsdienst wahabisme, in Saoedi-Arabië. Zijn vrouw en drie kinderen die asiel kregen in Canada hopen dat hij eerder vrijkomt.

Lees ook ons drieluik over Saoedi-Arabië: Wat moeten we met Saoedi-Arabië?

Banden tussen Saoedisch koningshuis en Al-Qaeda

In het derde deel van de documentaire belicht PBS de banden tussen het Saoedisch koningshuis en de terroristische organisatie Al-Qaeda. Saoedi-Arabië geeft miljarden dollars uit aan islamitische huloporganisaties die in sommige gevallen een dekmantel vormen voor het jihadisme. Zo steunde de Saoedische Hoge Commissie voor Bosnië en Herzegovina in de jaren negentig een ngo in Bosnië die steun gaf aan leden van Al-Qaeda. Voorzitter van deze commissie was toenmalig prins Salam, de huidige koning van Soedi-Arabië.

Niet iedereen is tevreden over documentaire van PBS. De Saoedische activist Loujain al-Hathloul, die bekend werd nadat ze in weerwil van de wet besloot om als vrouw auto te rijden, werd ook geïnterviewd over haar activisme. Zij hoorde pas later dat de journalisten geen toestemming hadden om te filmen in Saoedi-Arabië, in een verklaring op haar website schrijft ze dat haar “persoonlijke activisme is misbruikt in een sensationeel en ongebalanceerde documentaire”.