Man, twee zoontjes en een kraai. Prachtig

Wat een prachtig, bijzonder boekje is Verdriet is het ding met veren. Het is met niets te vergelijken. Een driedelige novelle in prozagedichten, korte fabels, hier en daar een toneelstukje, over een gezin waarin de moeder overleden is. De vader blijft achter met zijn twee zoontjes. Ze worden bezocht door een kraai. Die laat zijn grote zwarte veren achter op de kussens van de jongens, overvalt de vader met zijn stank, met zijn enorme, dreigende aanwezigheid, tilt hem op en zegt: ‘Ik ga pas weer weg als je me niet meer nodig hebt.’ En dat duurt een tijd. Rouw duurt een tijd.

Kraai volgt het gezinnetje terwijl het zich langzaam in zijn nieuwe vorm schikt. En hij is van alles. Kraai is een griezelige nar, een doodenge kinderoppas, een bezitterige vriend, een welkome therapeut, hij is door en door dierlijk – zoals verdriet om de dood van een geliefde dat allemaal is. Je moet er niet aan denken dat dat verdriet er niet was maar tegelijkertijd wil je zó graag dat het weggaat.

Dit debuut van Granta-redacteur Max Porter (1981) bestaat uit zeer verschillende korte stukjes waarin dan weer de vader, dan weer de zoontjes, dan weer Kraai aan het woord zijn, maar het is een boek om in één keer uit te lezen, tot het eind, tot de opluchting dat Kraai verdwenen is. En dan mis je hem meteen, met die rare wijze taal van hem.

Kraai is Crow uit de gedichten van Ted Hughes (1930-1998), de vader in het gezin werkt aan een boek over Ted Hughes, maar die extra laag heeft dit boek niet per se nodig. Kraai is een everycrow, hij is de symboliek van alle kraaien, zoals de rouw die hier beschreven wordt, de verwoording is van alle rouw. En van alle hoop, want in het gedicht van Emily Dickinson waar de titel naar verwijst is hoop ‘het ding met veren’.

Voor wie dat wil weten: Max Porter heeft zelf drie zoontjes en zijn vrouw leeft nog. Aan The Guardian vertelde hij dat het verhaal deels gebaseerd is op de dood van zijn eigen vader, toen hij zes was.

En de vertaling met behoud van poëzie, door Saskia van der Lingen, is erg goed. Ik greep maar één keer naar het origineel: er stond ‘permission to leave’, dat was ‘verlof om op te krassen’ geworden. Mooi.