In Qatar gaan de wedstrijdpaarden in een jacuzzi

Paardensport Oud-springruiter Jan Tops moet oliestaatje Qatar in Rio een medaille bezorgen. „We houden van paarden en we hebben het geld.”

De luxueuze Al Shaqab Arena in Doha bij de Grand Prix springwedstrijden in maart, gewonnen door de Duitse ruiter Ludger Beerbaum met zijn paard Chiara. Foto Frank Sorge/Al Shaqab

Achter de schermen kijken zelfs Nederlandse paardenhouders hun ogen uit. Op het immense complex Al Shaqab in de hoofdstad Doha van Qatar zijn de meest luxe voorzieningen voor paarden te vinden. Alle faciliteiten van een doorsnee wellness, bestaan hier voor paarden. Een loopband, een zwembad, een enorme föhn en zelfs een jacuzzi. En dat allemaal voor de dieren die Qatar sportief op de kaart moeten zetten. Liefst komende zomer al op de Olympische Spelen van Rio de Janeiro.

Tot zo’n tien jaar geleden waren paarden in Qatar niet veel meer dan decoratie in het landschap. De dieren pasten in de cultuur van het emiraat in het Midden-Oosten, maar kamelen waren belangrijker. Zozeer dat er zelfs een sjeik was die in 2008 2,7 miljoen dollar betaalde voor een kameel. Belangstelling voor paardensport kwam er pas toen het land zich op westerse wijze begon te ontwikkelen. Er verschenen wolkenkrabbers aan de skyline van Doha en de luxe nam toe. Toen de staat er vijf jaar geleden geld in begon te pompen, was de opkomst van de sport helemaal een feit.

„We houden van paarden en we hebben het geld, waarom zouden we dan niet proberen om groot te worden in deze sport”, zegt sjeik Mohammed Al Thani, lid van de koninklijke familie. Hij en zijn verwanten bezitten de meeste paarden in Qatar.

Nederlandse expertise

Sinds de sjeiks in 2012 zagen hoe buurland Saoedi-Arabië brons won op de Spelen van Londen, is het ook bij hen gaan kriebelen. Nu azen ze op een medaille in Rio. „Maar met alleen geld komen we er niet”, stelt Al Thani. De sjeik - gekleed in een thobe, de bekende witte jurk - zet zijn zonnebril af. „Alles is mogelijk in Qatar, maar wel met hulp van buitenaf. Daarom zochten we expertise in Nederland. Mondiaal het best ontwikkelde land in de paardensport.”

Ruiters worden aanbeden door tienermeisjes in Arabische mantels

De Nederlandse oud-springruiter Jan Tops werd in 2013 door Qatar ingeschakeld. Tops, die in 1992 olympisch kampioen werd op het teamonderdeel, geldt in het emiraat als de grote baas van de springsport. Een vaderfiguur die zich dagelijks bekommert om zijn onervaren, ruiters. Tops moet ervoor zorgen dat het springteam van Qatar op het juiste moment piekt. „Ze vroegen of ik het project ‘Rio’ wilde begeleiden. Ik train de jongens, ben hun manager en begeleid ze. We hebben fantastische paarden gekocht in Europa. Dat moest wel, want hier worden ze vanwege het klimaat niet gefokt. Maar we moeten realistisch blijven. We beginnen net.”

Waar veel Europese springruiters flamboyante mannen en vrouwen zijn, ogen de Qatari schuchter. Ook voor hen gaat het snel. Ineens zijn de ruiters helden en worden ze bijna aanbeden door tienermeisjes in Arabische mantels die een selfie met ze willen maken. „We kunnen alle luxe en dure paarden hebben, maar we missen ervaring”, benadrukt Tops. „In Nederland en Duitsland is de springsport een jarenlange traditie. Daar heb je een brede top en heb je zoveel meer ruiters en stallen. Hier moet dat nog opgebouwd worden. Qatar is ambitieus, maar je kunt geen foutloze ritten kopen.”

Geïmporteerd zand

Vanwege de hitte in het Midden-Oosten verblijven de topruiters van Qatar in de zomer bij Tops in Valkenswaard, om door te kunnen trainen. Andersom zijn er inmiddels tientallen Nederlanders werkzaam in Qatar. Iemand als Claudia Bergers. Zij leidt jonge meiden op die straks het dressuurteam van Qatar moeten vertegenwoordigen.

Via haar heeft Qatar zelfs zand geïmporteerd vanuit Nederland voor de wedstrijdpistes. „Dat klinkt gek hè”, zegt Bergers. „Een land in de woestijn haalt zand uit Nederland. Maar ze willen overal het beste van. Ik heb ze geadviseerd om iemand uit Nederland te benaderen die in dit zand gespecialiseerd is. Aan alles merk ik hier dat ze de sport op de kaart willen zetten. Ze promoten het op televisie, in kranten en op reclameborden. Inmiddels is er een wachtlijst bij onze manege. Heel veel kinderen willen op paardrijden.”

Alle faciliteiten van een doorsnee wellness voor paarden: een loopband, zwembad, zelfs een jacuzzi

Naast de twee immense paardensportstadions die er al zijn in Doha, wordt er gewerkt aan een derde arena. Waarom? „Omdat het Qatar is”, zegt sjeik Al Thani grijnzend. Land van grootsheid, dat druk bezig is met de organisatie van het WK voetbal in 2022. „We dromen er ook van om het WK paardensport te organiseren. Ik weet dat we veel kritiek krijgen vanuit het Westen. Ze vertrouwen ons niet. Ook met doping. We hebben ons eigen antidopingbureau in Doha. Alle paarden die het land uitgaan, worden daar eerst getest door onze eigen mensen. We zijn heel strikt. Qatar heeft nog geen enkele dopingcase gehad en dat is maar goed ook. Eén dopinggeval en het is gedaan met onze reputatie.”

„Het is niet makkelijk om het Nederland moeilijk te maken in de paardensport, maar de kloof wordt kleiner”, zegt Jan Tops. „De wereld mag best rekening houden met Qatar.”