Officiële uitslag referendum: 61% tegen, opkomst 32%

Officiële uitslag Kiesraad bevestigt dat opkomstdrempel is gehaald. 61 procent stemde tegen, 38,2 procent voor.

Foto ANP / Catrinus van der Veen

Een ruime meerderheid van de kiezers heeft zich vorige week bij het referendum over het associatieverdrag van de EU met Oekraïne tegen het verdrag uitgesproken. Dat bevestigt de officiële uitslag die de Kiesraad dinsdag bekendmaakte: 61 procent stemde tegen, 38,2 procent voor. De opkomst is uitgekomen op 32,28 procent, waarmee het referendum rechtsgeldig is.

De definitieve uitslag bevestigt daarmee het beeld dat de voorlopige uitslag vorige week woensdagavond al gaf. Op 6 april zijn 4.113.613 geldige stemmen uitgebracht. Hiervan waren 2.509.395 tegen het verdrag, terwijl de voorstanders 1.571.874 stemmen kregen. Er werden 38.000 ongeldige stemmen uitgebracht. Er waren geen grote afwijkingen in vergelijking met andere verkiezingen. Het kabinet kondigde eerder dinsdag aan uiterlijk in september met een evaluatie van het referendum te komen.

Om dit eerste raadgevende referendum in Nederland rechtskracht te geven moest 30 procent van de stemgerechtigden naar de stembus komen. Dat percentage werd met ruim 32 procent dus gehaald. Hoewel de uitspraak van dit raadgevend referendum niet bindend is, moet het kabinet de goedkeuring van de wet nu “heroverwegen”.

Premier Rutte zei afgelopen week meerdere keren dat het associatieverdrag van de EU met Oekraïne door de afwijzing van de kiezer “niet zonder meer” in werking kan treden. Hij waarschuwde wel dat een beslissing van het kabinet over hoe nu verder maanden kan duren omdat overleg met andere Europese landen en Oekraïne zelf nodig is. Het eindresultaat lijkt dus volledig af te hangen van de bereidwilligheid van de andere EU-lidstaten om het verdrag aan te passen of van disclaimers te voorzien.

Wilders komt met initiatiefwet

PVV-voorman Wilders, een fel tegenstander van het verdrag, gaat dat niet snel genoeg. Hij kondigde aan dinsdag nog met een initiatiefwet te komen die moet leiden tot intrekking van de wet die goedkeuring geeft aan het verdrag met Oekraïne. Wilders wil dat de Raad van State zijn voorstel in een spoedprocedure behandelt, terwijl zo’n procedure normaal twee tot drie maanden duurt. Vervolgens moet de Tweede Kamer erover stemmen. “Dan moet er kleur worden bekend”, aldus Wilders dinsdagmiddag.

De Raad van State zegt in een reactie nog geen initiatiefwet van Wilders te hebben ontvangen en ook nog niet te kunnen zeggen of het lukt om zo’n wet in een spoedprocedure te behandelen. De Tweede Kamerfracties van PvdA en D66 lieten NRC weten de wet van Wilders niet te zullen steunen. De SP zegt de wet “waarschijnlijk wel” te steunen, maar heeft de voorkeur voor een motie die het kabinet oproept de ratificatie in te trekken. Die motie kan al in het debat van woensdag worden ingediend, maar maakt ook weinig kans op een meerderheid.