Belastingdienst gaat offshore-activiteiten ABN onderzoeken

ABN-dochters treden op als aandeelhouder van bedrijven in belastingparadijzen. Dat is niet verboden, maar wel risicovol.

Exterieur van het hoofdkantoor van de ABN Amro bij avond. Foto Lex van Lieshout / ANP

De Belastingdienst gaat met ABN Amro om de tafel over de offshore-activiteiten van dochterondernemingen van de bank. Dat zei minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën, PvdA) in zijn wekelijkse vraaggesprek met RTLZ Nieuws.

Maandag onthulden Trouw en Het Financieele Dagblad dat zeker zes dochterbedrijven van de staatsbank de dienst aanboden om als aandeelhouder op te treden voor bedrijven, waardoor niet bekend is wie de echte eigenaar is. Dit wordt ‘nominee shareholdership’ genoemd. Dat is niet verboden, maar de kans bestaat dat misbruik wordt gemaakt van deze financiële constructie.

Of de bank genoeg heeft gedaan om zich ervan te verzekeren dat de financiële constructies niet gebruikt worden om belasting te ontwijken, gaat de Belastingdienst nu onderzoeken. Deze weken vinden “gesprekken” plaats tussen de fiscus en de bank, aldus Dijsselbloem:

“ABN zal aan de Belastingdienst zoveel mogelijk openheid geven over hun klanten, zodat die zich een oordeel kan vormen of hier sprake is van belastingontwijking en of ABN daaraan heeft bijgedragen.”

Vlak na de eerste onthullingen van de Panama Papers vorige week zondag, kondigde de Nederlandse belastingdienst al aan de “voor Nederland relevante informatie” te onderzoeken. Nu gaat het dus dieper in op een specifieke zaak. ABN-commissaris Bert Meerstadt trad al vervroegd terug, toen bleek dat zijn naam in de Panama Papers voorkwam.

Risico

ABN Amro is de enige grote Nederlandse financiële instelling die nominee shareholdership aanbiedt, volgens Trouw en FD. Rabobank en ING zeggen jaren geleden hiermee te zijn gestopt. Buitenlandse banken, zoals HSBC, Deutsche Bank en Credit Suisse bieden ook deze diensten aan.

Volgens de mondiale antiwitwasorganisatie Financial Action Task Force (FATF) is nominee shareholdership populair om aandeelhouders af te schermen, maar verhoogt het wel het risico op misbruik.

De ABN-dochters zijn gevestigd op het Kanaaleiland Guernsey. Vanaf 2017 gaat de Nederlandse belastingdienst financiële gegevens uitwisselen met bijna honderd andere belastingdiensten over de wereld, waaronder die van Guernsey.

Staatssecretaris Eric Wiebes (Financiën, VVD) kondigde dinsdag aan dat de boete op zwart vermogen, dat doorgaans verstopt wordt in het buitenland, per 1 juli opnieuw wordt verhoogd van 60 naar 120 procent van de ontdoken belasting. Deze stap is een direct gevolg van de publicaties omtrent de Panama Papers.