Toeristisch succes Amsterdam bijt zichzelf in de staart

Leefbaarheid Amsterdam heeft zijn best gedaan toeristen te trekken. Nu keert de wal het schip. Op naar een absolute hotelstop. Heeft dat nog zin?

Op de hoek van de Prinshendrikkade voor het centraal station is het altijd druk. Foto: Gino Kleisen

Amsterdam moet ingrijpende maatregelen nemen om geen pretpark te worden waar toeristen zich wel, maar bewoners zich niet langer thuis voelen. De lokale PvdA suggereert maandag een handvol van die maatregelen tijdens een discussieavond in debatcentrum De Balie, aan het altijd drukke Leidseplein.

Die suggesties variëren van terugdringen van de razendsnel groeiende vakantieverhuur van privéwoningen via sites als Airbnb tot instelling van een Amsterdamse leerstoel voor stedelijk toerisme.

De drukte in Amsterdam is een fenomeen dat in korte tijd de politieke agenda is gaan domineren. Twee jaar geleden feliciteerden bestuurders en ambtenaren zichzelf nog met het succes van het toeristisch jubeljaar, toen het Rijksmuseum heropende en grachtengordel, Artis en het Concertgebouw jubilea vierden. Onlangs besloot de coalitie van D66, VVD en SP te „stoppen” met citymarketing.

„Het succes van de stad dreigt zichzelf in de staart te bijten”, zegt PvdA-fractievoorzitter Marjolein Moorman. „Steden als Venetië of Barcelona laten zien dat toerisme zich kan ontpoppen als veelvraat die het unieke karakter van de stad verorbert.” De toeristische prognoses laten zien dat het aantal bezoekers van 17 miljoen per jaar nu oploopt naar 30 miljoen in 2025.

Nu 17 miljoen toeristen per jaar in Amsterdam, in 2025 mogelijk 30 miljoen

Moorman: „Zoals de oververhitte woningmarkt de gemengde stad onder druk zet, zo zet de toenemende toeristenstroom de leefbaarheid van Amsterdam onder druk.”

Daarom stelt Moorman verhoging van de toeristenbelasting voor en een absolute hotelstop in het centrum van de stad. „Nieuwe hotelvergunningen mogen alleen nog maar worden afgegeven in buurten waar hotels daadwerkelijk wat toevoegen aan de wijk.”

Een ander voorstel is de duur dat mensen hun privéwoning mogen verhuren te halveren van 60 dagen per jaar naar 30 dagen. Wethouder Ivens (wonen, SP), heeft overigens al aangekondigd dat hij laat uitzoeken of dat juridisch haalbaar is.

Hetzelfde geldt voor het voorstel het aantal evenementen in de hoofdstad te verminderen. „Wij willen niet dat Amsterdam de festivalhoofdstad van Europa wordt”, zegt Moorman. „De stad is geen pretpark waar je ongestraft en ongegeneerd 365 dagen per jaar alle remmen los kan gooien.”

Ook hier maakt het stadsbestuur al werk van. Burgemeester Van der Laan is bezig met een notitie over het evenementenbeleid. Vorig jaar, zegt een woordvoerder van de burgemeester, waren er 300 aanvragen voor evenementen met meer dan tweeduizend bezoekers; zo’n 160 daarvan werden toegestaan. Hij kan nog niet zeggen welke maatregelen in de nieuwe nota worden voorgesteld. Wel wijst hij op de titel van de laatste evenementennota, uit 2009: De stad goed voor evenementen, evenementen goed voor de stad. Zo’n titel ligt nu niet voor de hand.