Solidaridad: ophef Panama is ‘flauwekul’

Solidaridad is boos over de suggestie dat het goede doel niet transparant zou zijn.

Volgens Nico Roozen, directeur van Solidaridad, is er bij zijn organisatie „absoluut geen sprake van belastingontwijking”. Hij noemt de berichtgeving daarover „flauwekul” en is boos omdat die desastreus zou kunnen zijn voor de fondsenwerving.

Solidaridad, een charitatieve organisatie die zich wereldwijd inzet voor de bevordering van duurzame handel, zou volgens verhalen zaterdag in het Financieele Dagblad en Trouw belasting ontwijken via een constructie met een brievenbusfirma in Panama. De kranten baseren dat op de Panama Papers, de naam die gegeven is aan de gelekte interne administratie van de Panamese juridische dienstverlener Mossack Fonseca.

Op basis van die documenten hebben het FD en Trouw, en andere internationale media, de afgelopen week onthullingen gedaan over de financiële constructies die rijken en machtigen gebruiken om hun vermogens te parkeren in belastingparadijzen. Solidaridad had het bureau ook ingeschakeld voor het opzetten van de stichting. Het heeft alle banden ermee verbroken, toen de eerste onthullingen vorige maandag werden gedaan. Naar eigen zeggen omdat nu voor Solidaridad duidelijk is geworden dat er ook ontoelaatbare dingen gebeuren bij het adviesbureau.

Waarom Solidaridad in Panama zit? Niet vanwege de zeer geringe transparantie die een stichting daar hoeft te geven over zijn belanghebbenden en financiën, stelt Roozen. Volgens FD en Trouw heeft Solidaridad in Panama gekozen voor een type stichting dat over het algemeen gebruikt wordt als vluchtroute door rijke particulieren. Zo zou het ontbreken van een verplichting om jaarrekeningen op te stellen een van de redenen kunnen zijn.

Roozen is boos dat de artikelen de suggestie wekken dat de transparantie in het geding is. De Panamese stichting publiceert namelijk wel openbare jaarrekeningen, gecontroleerd door een onafhankelijke accountant, Baker Tilly, zegt hij. Uit de laatste jaarrekening over 2014 blijkt dat er zo’n 20,5 miljoen euro binnenkwam. Daarvan ging 19,5 miljoen er weer uit aan hulp.

Alleen wegens ‘efficiëntie’

Roozen stelt dat de keuze voor Panama is gemaakt om op een efficiënte wijze geld over te maken naar de lokale kantoren. Solidaridad is de afgelopen jaren omgevormd naar een „internationale netwerkorganisatie”. Daarvoor zijn vijf financiële ‘hubs’ opgericht, zodat er per continent een entiteit is met juridische en financiële zeggenschap. Volgens Roozen draagt dat bij aan het overzicht op de geldstromen. Hij erkent dat Solidaridad de enige hulporganisatie in Nederland is die dit zo doet, maar dat zou komen omdat ze vooroploopt.

De keuze voor Panama als hub is onder andere omdat het land geen kapitaalrestricties kent. Al het geld dat binnenkomt, kan er weer uit. Dat is in bijvoorbeeld Brazilië niet zo, zegt hij. Het land heeft ook een relatief stabiele munt. Het donorgeld kan zo maximaal gebruikt worden.

Belangrijke donoren van Solidaridad reageren nuchter. „Wij hebben op dit moment geen enkele aanleiding om te denken dat er iets niet in orde is”, stelt de Postcode Loterij.

Minister Ploumen (Ontwikkelingssamenwerking, PvdA) liet in een reactie weten dat zij „zeer hecht aan transparantie”. Ook het ministerie van Buitenlandse Zaken is een belangrijke donateur. Daarom was het „goed” dat het Centraal Bureau Fondsenwerving (CBF), de toezichthouder op goededoelenorganisaties, in contact was getreden met Solidaridad over de zaak. „Het ministerie zal dit ook doen.” Maar inhoudelijk sprak zij zich niet uit over eventuele belastingontwijking. Dat is omdat het ministerie nog geen onderzoek heeft kunnen doen. Volgens ingewijden ziet ook de minister vooralsnog geen reden te denken dat hier sprake van is.

Fiscalist Paul Sleurink, partner bij advocatenkantoor De Brauw, snapt de reactie van Solidaridad: „Welke belasting er nu precies vermeden zou worden met het inschakelen van een stichting in Panama is mij niet duidelijk. ” Hij wijst erop dat goededoelenorganisaties in Nederland vrijgesteld zijn van belastingen. Daar valt dus niets te ontwijken.

Geldstromen binnen de hulporganisatie, of die nu via een stichting in Panama naar dochterorganisaties in Midden- en Zuid-Amerika gaan of rechtstreeks vanuit Nederland, worden evenmin belast, zegt hij.

Ook fiscalist Paulus Merks, partner bij DLA Piper, zegt dat er geen sprake is van belastingontwijking. „Over zulke interne betalingen hoef je geen belasting te betalen.”

Het ministerie lijkt, zo blijkt uit een mailwisseling met FD en Trouw, overtuigd te zijn dat Solidaridad geen belasting ontwijkt met deze constructie. Op de vraag van de kranten of het vaker gebeurt dat Nederlandse hulporganisaties „om fiscale redenen buitenlandse entiteiten opzetten en dat ontwikkelingsgeld daar naartoe wordt gestuurd”, antwoordt het ministerie: „Er is hier, zoals reeds aangegeven, geen sprake van fiscale redenen.”

Het CBF zegt op zijn website „de gekozen constructie dusdanig ingewikkeld te vinden dat wij hechten aan een voor een breed publiek begrijpelijke toelichting rond het hoe en waarom [...]” Trouw wil niet inhoudelijk reageren, laat adjunct-hoofdredacteur Martijn Roessingh per e-mail weten. „Wij hebben niets toe te voegen aan onze berichtgeving.”