Kuijt mort nog wat en ‘Gio’ ziet dat het goed zit

Na de zege op FC Twente (1-0) heeft Van Bronckhorst de derde plek stevig vast. Maar de herinnering aan zijn debuutseizoen als coach wordt bepaald door de bekerfinale op 24 april.

Feyenoord-doelman Kenneth Vermeer keert een vrije trap van Hakim Ziyech.Foto ANP Pro Shots

Het is wennen voor Dirk Kuijt, gewisseld worden als iedere andere sterveling. Een ordinaire ‘tactische’ wissel nog wel. Vier weken geleden nog stond een imposante trits van 26 achtereenvolgende competitiewedstrijden achter zijn naam waarin hij – op zijn 35ste nota bene – elke minuut speelde sinds zijn terugkeer bij Feyenoord. Zoals het een aanvoerder betaamt.

Na het uitvallen met een kuitwond tegen Vitesse, vorige maand, snakte hij weer naar het spelen van een hele wedstrijd. Maar voor de derde keer ging het ‘bordje’ met zijn nummer zeven omhoog langs de kant. „Ik wil het daar nog wel even over hebben met de trainer”, zei Kuijt – een tikje misnoegd toch na de 1-0 zege op FC Twente. „Maak het niet groter dan het is: iedereen weet dat mijn relatie met Van Bronckhorst uitstekend is, hoeveel respect ik voor hem heb. Maar elke speler heeft toch recht om te weten waarom hij gewisseld wordt?”

Ziedaar de luxe ineens voor Giovanni van Bronckhorst: zijn enige probleem is een licht gekrenkte aanvoerder. Na de zesde overwinning op rij lachte de Feyenoord-coach minzaam toen hem gevraagd werd waarom Kuijt er ruim een kwartier voor tijd uit moest. De uitleg die volgde kwam er op neer dat Jens Toornstra het middenveld beter kon belopen en dat met de snelheid van Bilal Basacikoglu, gegeven de ruimtes die FC Twente liet, de inbreng van deze vleugelaanvaller logisch was. Van Bronckhorst: „Ik denk dat die wissel tactisch gezien goed was.”

De wedstrijd tegen FC Twente was een onverwacht gemakkelijke klus, wat in de score weliswaar niet helemaal tot uiting kwam. Michiel Kramer bracht Feyenoord op aangeven van Eljero Elia al vroeg in de eerste helft op 1-0. Na een tweede helft waarin kansen niet besteed waren aan Feyenoord-aanvallers, kwam de overwinning vlak voor tijd nog in gevaar toen wonderkind van FC Twente Hakim Ziyech geen penalty kreeg.

Niet doorbijten

Feyenoord tartte zondagmiddag in de Grolsch Veste dus lang het noodlot door niet door te bijten. Maar het zat goed in elkaar, wat Van Bronckhorst uitgedokterd had met assistenten Jean-Paul van Gastel en Jan Wouters. De aanvoerlijn via Karim El Ahmadi werd goed gevonden en „de ploeg was goed voorbereid op eventuele scenario’s bij Twente”, zei Van Bronckhorst over het tactische voorwerk.

Dankbaar profiteerde hij van het wegvallen van FC Twente-aanvoerder Felipe Gutiérrez, die bij zijn hoogzwangere vrouw in Chili wilde zijn. Wat overbleef was een Enschedees elftal uit balans met het hoog aangeschreven Duitse talent Tim Hölscher als zwakke en vertragende factor, machteloos op het middenveld.

Al met al speelde Feyenoord de beste wedstrijd in maanden. Het beste optreden van 2016 misschien wel, het jaar dat begon met een reeks wanprestaties totdat de druk op de debuterende hoofdcoach bijna onhoudbaar werd. Maar intern bleef het rustig. Dick Advocaat kwam souffleren op de training, technisch directeur Martin van Geel zag kennelijk dat het wel goed zou komen.

Van Bronckhorst had het ongetwijfeld liever anders gezien, maar zijn ontgroening als voetbaltrainer op het hoogste niveau heeft hij in elk geval doorstaan. Hij sprak in die tijden van tegenspoed zoals hij nu ook spreekt: beschaafd en professoraal. Hij liet zich nooit gaan, dat alleen al was prijzenswaardig.

Povere maatstaven

De absurditeit van het geheel is nu dat, ondanks alles, Feyenoord naar zijn eigen povere maatstaven een prima seizoen gaat afleveren. Met de derde plaats stevig in handen – zes punten voor op nummer vier FC Utrecht – en wie weet de bekerwinst in de finale op 24 april tegen datzelfde FC Utrecht. Neem de twee tweede plaatsen van coach Ronald Koeman weg en je moet terug naar het seizoen van UEFA Cup-zege in 2002 onder Bert van Marwijk om een betere jaargang in de boeken aan te treffen. Op papier dan. De voorzichtige slotsom is dat het ‘Gio’ gelukt om vele ervarener voorgangers voorbij te streven.

Maar het gevoel zegt natuurlijk iets anders: dit team vol aangetrokken ervaring had nooit al in januari de titelstrijd mogen staken. En de uitslag van de bekerfinale zal de herinnering aan dit seizoen bepalen: alleen een prijs kan de wonden van de historisch slechte reeks van zeven nederlagen helen, toen de apathie in de Kuip omsloeg in frustratie. Met protest en ongenoegen richting bestuur en de doodsbedreiging aan huis bij Marko Vejinovic door een groep supporters.

Al met al werd het geduld danig op de proef gesteld en zo is het weer écht een Feyenoord-seizoen: hemelhoge verwachtingen, als zo vaak dodelijk bedroefd. Vrijwel zeker kan het Legioen zich opmaken voor ‘Europa’. „We hoeven nooit meer naar Duitsland”, zong de Feyenoord-aanhang, maar dat ging over de dreigende ondergang van FC Twente.

Dat zal zo’n vaart niet lopen volgens interim-directeur Onno Jacobs van FC Twente, die zondag bij Fox Sports zei dat hij de overlevingskansen „zeer positief” inziet. Maar kortgewiekt FC Twente zal komende seizoenen en wellicht nooit meer partij zijn voor de titelkandidaten.

En Feyenoord? Met Ajax en PSV op vele fronten spelend in een league of their own, kon de club dit seizoen eigenlijk alleen maar derde worden. Dat is zo goed als gelukt. „Maar ik wil prijzen winnen, daarvoor ben ik terug gekomen”, zei Kuijt. Dat moet dan 24 april, de bekerfinale, met hem dan negentig minuten op het veld, of langer als het verlengen wordt. Deze week eerst even praten met de trainer.