Column

UhLelystad

Iemand wees me erop, en het is waar: in de trein worden plaatsnamen door de conducteur/omroeper voorzien van een extra lettergreep. Het gaat om een ‘uh’ of een ‘eh’ ervoor. Dat ziet er in geschreven vorm uit als een aarzeling, maar dat is het juist niet. „Wij naderen station UhLelystad. UhLelystad!” Het is een joviaal geluid.

Ook andere woorden worden door de conducteur langer gemaakt. „Denkt u bij het uitstappen aan het uhmeenemen van uw uhbagage.” Waarschijnlijk heeft dit aanplaksel wel nut; de belangrijke woorden in de zin krijgen zo extra nadruk. Lelystad, meenemen bagage. Meer hoef je eigenlijk niet te weten.

Ik vermoed echter dat het de conducteur vooral een gevoel geeft van: zo, dat heb ik weer eens even professioneel gezegd. Twijfelaars zeggen ‘eh... Lelystad?’ Allesweters zeggen ‘UhLelystad!’. Stel dat een allesweter per ongeluk tóch een fout maakt, dan kan hij die rechtzetten middels het woord ‘herstel’. „Het volgende station is UhLelystad. Herstel! Dronten. Het volgende station is UhDrontennnn.’

Er zijn ook mensen die, in plaats van uh-voorplakking, aan beginmedeklinkerverlenging doen. Vooral weermannen en -vrouwen hebben hier een handje van. „In de ochtend eerst nog wat ssssluierbewolking, maar daarna breekt de zzzzon door.” Wie lang genoeg aan medeklinkerverlenging heeft gedaan, kan overstappen op uh-voorplakking. „Morgen begint de dag met uh-regen.” Dat heeft min of meer hetzelfde effect: de spreker weet duidelijk waarover hij of zij het heeft, en de luisteraars kunnen wegzakken in de rustige overtuiging dat alles in orde is.