Kennis van de krul

Generaties zwarte vrouwen maakten met pijn en moeite hun haar steil. En de kapper wist niets van kroeskrullen. Maar nu komt de Kroeshaaracademie.

Mbo-studente Habiba Khattab (20) heeft lange, dikke krullen van zichzelf. Een jaloersmakende bos, waar haarstylisten vaak geen raad mee weten. „Jarenlang durfde ik niet naar de kapper te gaan. Bijna altijd werden verkeerde stylingproducten gebruikt, dan voelden mijn krullen stroef en hard aan. Knippen was helemaal een crime. Vaak zat ik met een scheef kapsel of een tuttige bob – terwijl het me alleen maar om de puntjes ging. Menige knipbeurt eindigde in tranen. Nu heb ik eindelijk een kapper die mijn krullen snapt.”

Verhalen als deze zijn geen uitzondering, weet Dominique Snip, eigenares van de Haagse brandstore annex kapsalon waar Habiba’s haar sinds een jaar wordt gestyled en geknipt. Vrijwel dagelijks wordt de kroeshaaronderneemster geconfronteerd met doodongelukkige klanten. Op zoek naar advies voor het onderhouden van hun eigen krullen of die van hun kinderen, vaak geadopteerd of dubbelbloedjes. „Ik hoor verschrikkelijke haarverhalen. Niet alleen over verknipte kapsels, maar ook over kale plekken, hoofdhuidproblemen en zelfs brandwonden.”

De Surinaams-Nederlandse Snip, van huis uit communicatiekundige, is een van de weinige specialisten op kroeshaargebied. En de enige met een salon, twee brandstores en een productenlijn met onder meer biologische sheabutter. In april opent ze een kroeshaaracademie in Amsterdam, waar ook consumentenworkshops worden gegeven, en waar twaalf leerlingen in achttien maanden worden opgeleid tot natural hair stylist.

Een van die aankomende kroeshaarkappers is Soraya Mulala (19). Een studente detailhandel, met een fantastische afro, die droomt van een carrière à la Snip. „Toen ik zestien was, ben ik begonnen op de kappersschool. Maar daar leerde ik niets over kroeshaar. Niet hoe je het vlecht, niet hoe je het wast of verzorgt. Helemaal niks. Ik wilde van kroes mijn specialisme maken, dus ben ik met school gestopt. Vervolgens heb ik een paar maanden stage gelopen bij Dominique en daar heb ik veel geleerd. Over het knippen van krullen, over shrinkage [kroeshaar is langer dan het lijkt], over krultypen. Maar ook hoe je in no time een mooie up-do [vlechtknot] maakt.”

Vrouwen liepen met kale plekken

„Er is grote behoefte aan kennis op dit gebied,” aldus Snip. „In Caraïbische culturen is al zeker een eeuw gebruikelijk dat het haar glad wordt gemaakt zodra je een jaar of elf, twaalf bent. Veel zwarte vrouwen hebben dus nooit geleerd hoe ze moeten omgaan met hun natuurlijke krullen. Dikwijls loopt men rond met kale plekken, ontstaan door het onjuist toepassen van Afrikaanse vlechttechnieken of het dragen van weaves of extensions.”

Daarnaast besteden kappersopleidingen amper aandacht aan kroes. Op die scholen wordt bijvoorbeeld niet geleerd dat je het haar in segmenten moet verdelen voordat je het wast – pluk voor pluk. „Als je dat niet doet, gaat het klitten en breekt het af. Krullen knippen is ook altijd een ding. Reguliere kappers tangen het haar vaak eerst glad en zetten er dan de schaar in. Vervolgens blijven ze maar knippen omdat er altijd wel een krul uitsteekt. Uiteindelijk is het veel korter dan gevraagd en vaak nog scheef ook. Dat komt doordat je op één hoofd verschillende krultypen hebt, variërend van grof tot fijn.

Dealen met kroeshaar is een kwestie van veel oefenen, maar het vereist ook een specifieke kunde en (product)kennis. Een standaardroutine is er niet. Hetzelfde geldt voor stylingproducten. Als kapper moet je samen met je klant kijken wat het best werkt voor het haar.”

Nederland telt – schat Snip – 300 à 400 black hair-kappers, maar die zijn doorgaans gespecialiseerd in het aanbrengen van extensions of relaxen, waarbij de haarstructuur chemisch wordt veranderd. Weinigen richten zich op natuurlijk kroeshaar. Afro’s en vlechten zijn tegenwoordig in de mode. Dat onderschrijft ook Ivar ten Velde, directeur van kappersbranchevereniging ANKO. „En het haar van Nederland wordt steeds diverser. Over pakweg dertig jaar hebben zo’n beetje alle kinderen gemixt haar – een vorm van krul. Er liggen dus mooie kansen voor professionele black hair-kappers. Een groeiende groep, die we helaas niet altijd evengoed bereiken.” ANKO heeft 5.500 leden en slechts zo’n 180 daarvan richten zich op black hair.

Waarom zo weinig? Ten Velde: „Daar kan ik alleen maar naar gissen. Onze verenigingsstructuur past wellicht minder binnen het informele circuit waarin veel black hair-kappers actief zijn.” Het idee van een Natural Hair Academy (de officiële naam van Snips kroeshaaracademie) juicht hij toe. „Een gat in de markt, dat binnenkort ook opgevuld zal worden binnen het reguliere onderwijs. Met ingang van komend schooljaar kunnen ROC-studenten keuzeonderdelen mixed & black hair volgen.” Snip, Soraya en Habiba zijn er blij mee.