Moslimboegbeelden ingezet voor verzamelen informatie

Honderden imams, islamitische vrijwilligers, jongerenwerkers en docenten zijn getraind in het herkennen van radicalisering.

Op straat in Amsterdam Nieuw-West. Foto David van Dam

Sleutelpersonen binnen de moslimgemeenschap worden door lokale overheden ingezet om informatie te verzamelen over potentieel radicale jongeren. Een aantal sleutelpersonen voelt zich daar onprettig bij, omdat dit hun vertrouwenspositie in de gemeenschap ondermijnt.

Honderden imams, islamitische vrijwilligers, jongerenwerkers en docenten zijn het afgelopen jaar getraind door gemeenten in het herkennen van radicalisering. De bedoeling is dat zij de moslimgemeenschap ‘weerbaarder’ maken tegen extremisme. In de praktijk gebeurt het echter dat gemeenten en politie deze sleutelpersonen uithoren over mogelijk radicale jongeren in hun omgeving.

In verlegenheid gebracht

Sleutelpersonen in Rotterdam geven aan dat zij door ambtenaren worden ondervraagd over namen, leeftijden en radicale uitingen van specifieke jongeren. Den Haag en Utrecht stellen dat ook zij de sleutelpersonen hiervoor soms gebruiken. De informatie kan, bij serieuze zorgen, belanden bij de politie. Sommige sleutelpersonen voelen zich hierdoor in verlegenheid gebracht; zij willen niet willen fungeren als informant.

Een van hen zegt tegen NRC:

„Dat zie ik niet als mijn werk. Als iemand te horen krijgt dat ik een melding heb gedaan, vertrouwt niemand je meer.”

De Nijmeegse islamonderzoeker Martijn de Koning sprak twee sleutelpersonen die inmiddels zijn afgehaakt omdat zij zich als informant voelden ingezet.

Vertrouwen ondermijnd

De Leidse terrorismeonderzoeker Francesco Ragazzi heeft kritiek op het inzetten van jongerenwerkers en docenten om potentiële radicalisering te signaleren. Het ondermijnt het vertrouwen dat zij nodig hebben, zegt Ragazzi.

„Een puber hoort op school of tegen een jongerenwerker vrijuit zijn mening te kunnen geven, ook als die misschien verkeerd is.”

Uit gesprekken met tien sociale werkers die Ragazzi voerde voor een nog ongepubliceerde studie, blijkt dat sommigen ervoor kozen signalen te anonimiseren zodat de melding niet naar hen herleid kan worden. Een jongerenwerker had tegen zijn jongeren gezegd dat zij niets meer tegen hem moesten vertellen over hun radicale gedachten, omdat hij alles wat zij zeggen moet rapporteren aan de gemeente.Het ministerie van Sociale Zaken en de gemeente Rotterdam wilden vrijdag niet reageren.