Fluiten met je vleugels

Illustratie Irene Goede

Een jaar of zeventig geleden liep een vogelaar door het oerwoud van Oeganda, ver weg in Afrika. En toen hoorde hij: KRRRRRRRIET!

„De eerste keer dat ik het hoorde, dacht ik dat het een boomkikker was, of een pad”, schreef de vogelaar er later over. „Maar toen ik hem eenmaal zag, vergat ik hem nooit meer.”

De vogelaar zag een vogeltje opspringen en, binnen een tel, een klein rondje vliegen boven zijn tak. Op, daarna een wijde salto, en weer neer. En elke keer als het vogeltje weer zo’n buiteling maakte, klonk het geluid: een snerpend toetertje.

Het leek wel alsof het vogeltje alleen zo’n geluid kon maken als hij zijn vaste rondje vloog. En nu weten we: dat was ook zo. Dit is een vogeltje dat fluit met zijn vleugels! Echt waar. Je moet er nú even een filmpje van bekijken, op https://nrch.nl/4xf4.

Gedaan? Het vogeltje heet een breedbek. (Grappige naam ja, maar zo’n hele brede snavel heeft ie nou ook weer niet.) Als ze geen loopings maken, zijn het onopvallende Afrikaanse vogeltjes. Ze zitten stilletjes in de struiken, en probeer ze dan maar eens te vinden.

Een paar jaar geleden gingen biologen weer op zoek naar breedbekken, om uit te vinden hoe ze dat geluid maken. Dat viel dus niet mee. Dagenlang liepen de biologen voor niks door het bos, tot ze het eindelijk hoorden. KRRRRIETT!

De onderzoekers hadden een hogesnelheidscamera meegesjouwd. Daarmee filmden ze de vogeltjes. Als je met een gewone camera een filmpje maakt, heb je maar 25 beeldjes per seconde. Maar deze camera maakte meer dan duizend beeldjes in een seconde.

En toen zagen ze het, als ze heel goed naar de beelden keken: sommige vleugelveertjes flapperden een beetje in de wind. Heb je wel eens gefloten met twee stevige grassprieten gespannen tussen je vingers? Dat trilt ook, en dat klinkt bijna net zoals een breedbek.

Maar wát een moeite van zo’n vogeltje. Is zingen dan niet bijzonder genoeg? Vast wel. Maar kijk maar naar een specht die op een boomstam roffelt of een pauw die met zijn staart staat te pronken. Er zijn nou eenmaal vogels die de dingen een beetje ánders doen.